۲۴ ساعت

26 اکتبر
۱ دیدگاه

قصیدهٔ «ندای جاودان عدالت»

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : دوشنبه مؤرخ  ۴ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۶ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

قصیدهٔ «ندای جاودان عدالت»

به نامِ داورِ هستی، که مهرش بی‌کران می‌ماند  

فروغِ    لطفِ او    در سینهٔ   پاکان  نهان می‌ماند  

به    میزانِ    عدالت،    آسمان    آرام    می‌گیرد  

که نامِ  عدل در تاریخِ   اهلِ   هر   زمان می‌ماند  

نه تیغِ تیزِ خون‌  ریز   است  مایهٔ  عزّتِ   انسان  

که مهر و معرفت در جانِ دانایان عیان می‌ماند  

کسی کز  ظلم  بنیادِ   سرای   خویش  بنشاند  

بداند کاخِ   او بی‌قدر و بی‌نام و نشان  می‌ماند  

ز آهِ  طفلِ   بی‌ پناهِ   دشتِ   ویرانِ غم‌  باران  

ندای دادخواهی تا ابد  در   آسمان   می‌ماند  

چه سود از فتحِ شهری گر دلِ مادر شود  خونین  

که داغِ مادران در دفترِ دوران   عیان  می‌ماند  

نه آتش مایهٔ  پیروزی،  نه  خون  مایهٔ   آزادی  

ز صلح و مهر، نامِ آدمی  تا جاودان    می‌ماند  

اگر قدرت ز قانون  جدا   گردد    در   این  دنیا  

نشانِ ظلم بر پیشانیِ   دوران عیان می‌ماند  

خدا انسان را از بهرِ مهر و رحمت آفریده‌ست  

نه بهرِ کینه و جنگی که از آن رنجِ جان می‌ماند  

زمین میراثِ آدم‌هاست، نه میدانِ ستمکاری  

که باغِ زندگی با مهرِ  لطفِ  باغبان می‌ماند  

قلم چون در مسیرِ حق  رود، شمشیرِ ظلمت‌ سوز  

چراغِ     راهِ  دانایان   و   صاحبدلان   می‌ماند  

به جای بانگِ   توپ و   آتش  و  فریادِ ویرانی  

نوای صلح در گوشِ بشر شیرین‌زبان می‌ماند  

نه کودک باید   از آوازِ جنگ   آشفته‌ دل گردد  

نه اشکِ مادران در دیده‌ها خونین روان می‌ماند  

حقوقِ   آدمی   مرز و   زبان  و رنگ نشناسد  

که گوهر در وجودِ هر بشر ی  کسان می‌ماند  

کسی کز رنجِ انسان‌ها دلش بی‌غم نمی‌گردد  

درونش چشمه‌ای از مهر و نورِ جاودان می‌ماند  

جهان روزی به دستِ  عدل  آرامش بیابد باز  

اگر وجدانِ بیدارِ   بشر   در کاروان   می‌ماند 

ستمگر گرچه بر تختِ زرین تکیه می‌سازد  

ز بادِ حادثات آخر   غبارِ   داستان   می‌ماند  

بزرگی در دلِ پاک است، نه در تاج  و نه در قدرت  

که نامِ نیکِ انسان تا ابد در هر  زمان می‌ماند  

بیا ای آدمی، از کینه   و   دشمنی گذر کن  

که راهِ عشق، راهِ روشنِ اهلِ ایمان می‌ماند  

اگر دل خانهٔ  مهر است  و جان  آیینهٔ  تقوا  

ز لطفِ حق نصیبش رحمتِ بی‌کران می‌ماند  

اگر  در   ملکِ   عالم   عدل   فرمانروا   گردد  

ز هر ویرانه‌ای باغِ  امیدِ  جاودان   می‌ماند  

شهیدانِ عدالت گرچه از   دنیا   سفر کردند  

پیامِ روشن‌شان در نسل‌های بی‌شمار می‌ماند  

به خونِ پاکِ آنان لاله‌های  صلح می‌رویند  

که یادِ اهلِ حق در باغِ هستی جاودان می‌ماند  

جهان محتاجِ دستی است که بذرِ مهر بنشاند  

نه دستی کز شرارِ کینه آتش‌افشان می‌ماند  

خوشا آن دل که رنجِ دیگران را رنجِ خود بیند  

که نامِ نیکِ او  در   دفترِ انسانان  می‌ماند  

بیا ای دل، که صبحِ عدل نزدیک است و روشن  

ز پشتِ پردهٔ شب نورِ حق پیدا و عیان می‌ماند  

اگرچه ابرِ ستم گاهی فضای دهر پوشاند  

فروغِ مهر در آغوشِ صبحِ بی‌کران می‌ماند  

نه دیوارِ جدایی، نه حصارِ کینه پابرجاست  

ز مهر و آشتی پیوندِ دل‌ها جاودان می‌ماند  

به دادِ خویش اگر انسان شود بیدار و آگاه  

نشانِ رحمتِ حق در وجودِ مردمان می‌ماند  

کسی کز رنجِ دیگر خلق غافل باشد و خاموش  

ز وجدانِ خویش آخر درونش داستان می‌ماند  

عدالت گرچه در   راهِ   خود   آماجِ بلا گردد  

سرانجامش به دستِ حق پر از فتح و امان می‌ماند  

نه فرمانرواییِ ظلم استوار و ماندگار است  

نه آوازِ ستم در گوشِ تاریخ آنچنان می‌ماند

«فائز» این نغمه ز اعماقِ جانِ خویش سرود:

عدالت و مهر و آزادی،  جاودان  می‌ماند

خلیل الله فائز تیموری.

بهار ۱۴۰۵ـــ خورشیدی 

تهران –ایران

.     

26 اکتبر
۱ دیدگاه

گوهر نامه

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : دوشنبه مؤرخ  ۴ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۶ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

گوهر نامه

 دل میں اک  شوق  ھا   کبھی  زندگی  میں

 میں بھی مصروف رہوں عشق کی بندگی میں

وہ  تو اک   ابرِ الم   تھا  جو   گزر   بھی    گیا

 میں تو الجھا ہی رہا عشق کی پیچیدگی میں

 نیند آنکھوں میں تھی اور بسترِ آسائش تھا

 اب قدم   میں  نے رکھا  حالتِ دیوانگی میں

 شاداب      تھا،       دیکھو         تو      سہی

 در بدر   بھٹک   رہا ہوں    آج     آوارگی  میں

 مشورہ کر تو لیا  عقل  و  خرد   سے  پہلے

عشق  نے  مجنوں  بنایا  بڑی سادگی میں

 یہاں تو بس ہوس و نفس کا  طوفان ہے اب

 کوئی زندہ دل کہاں ہے مری  دل لگی میں

 بلخی اب عقل کی باتیں نہ کرو ہر کسی سے

 لوگ           سب         کچھ      ہی     گنوا

 دیتے         ہیں            فرزانگی        میں

 امان الله بلخی

26 اکتبر
۱ دیدگاه

ای کردگار من!

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : دوشنبه مؤرخ  ۴ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۶ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

 

ای کردگار من!

یک جرعه مَی  نصیبِ  مَنِ خسته دل بکن

تا مـسـتِ عشق پاک تـو گـردم خدای من

از درد و غـــــــم آســوده دل شــوم دمی

یـکـسـر شـراب کأسِ  تـو گـردد دوای من

آتش بــزن بــه خِرمَنِ  من  تا شوم حریق

خـاکـسـتـرِ مَــرا تـو بــه  لطفت شرر بده

ایـن قالبم بــه نـور حقیقت  تـو   زنده کن

بـا ایـن دِلِ فِـسُـرده  تـــــو نـور  بصر بده

از روی بـی نـیـازیت  یـارب   بـکـن قـبـول

آورده ام بــــه  درگـهـی  تــو تـحـفــهٔ نیاز

تـقـصیر هـا کـه سـر زده از مـن به زنگی

عـفـوش نما به لُطف و کرم شاه بی نیاز

دستم به سوی توست الهی بـه نیم شب

مسکین و عـاجـزم تو  خداوندِ  چاره ساز

هیچ کس ز درگهی تـو  نـرفتست نا امید

در پیش خصم دینِ تو   شرمنده ام مساز

راهی نـمـا بــه بـنـدهٔ طاغـی و سرکشت

مشعل بده به دستِ من از نور مصطفی

روشـن نـمـا زِ راهِ کــــرم شـامِ خـنجـری

تـا رَه کـشـد بـسـوی تـو در جـادهٔ صـفـا

پیروز باشید دوستان عزیز و نازنین

دعا گوی تان

شیخ مولوی خنجری

کابل  – چهار دهی .

 

26 اکتبر
۱ دیدگاه

بی حد خدا ج بزرگ است

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : دوشنبه مؤرخ  ۴ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۶ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

بی حد خدا ج بزرگ است

هر ذره گوید هردم بی حد خدا بزرگ است

هردم   بگوید  آدم بی  حد خدا بزرگ است

لوح و قلم   چو عرشی   یزدان   کرد بناییِ

زینت نمود افلاکم  بی حد خدا  بزرگ است

شیطان کرد  فریفته   آدم    بیرون   ز جنت

بخشد گناه ما هم بی حد خدا  بزرگ است

طوفان نوح ب پا شد   عالم   همه تباه شد

کشتی نمود فراهم بی حد خدا بزرگ است

یوسف درون  چاه    دید  آن   جبریل   گفتا

لطف خدا   دمادم بی حد خدا بزرگ است

صبری که بر ایوب داد آن  بر زوال شیطان

صبرش ثمر حسابم بی حد خدا بزرگ است

موسی چو دید نورش  با سر فتاد بر طور

یک ذره عظمت آندم بی حد خدا بزرگ است

تاب و   توان   و  طاقت بر کوه نماند یکدم

موسی به صاعقه ضم بی حد خدا بزرگ است

دید اندرون   سنگی  میخورد   غذا کرمی

با چشم تر بگفتم بی حد خدا بزرگ است

فرعون ز کبر و عصیان گفتا که من خدایم

غرق شد به نیل در دَم بی خدا بزرگ است

نمرودیان و  شداد   دعوی   خدایی کردند

نابود ز پشه لنگم بی حد خدا بزرگ است

حجاج    در  کویرش     در  العطش   نمانّد

نوشد چو آب زمزم بی حد خدا بزرگ است

حمد    و   ثنای     یزدان  وردِ زبان زرغون

عقل و خرد به آدم بی حد خدا بزرگ است

الحاج محمد ابراهیم زرغون

۲۳/۱۰/۲۰۱۴

فوردا – ناروی

26 اکتبر
۱ دیدگاه

قبرخودرا به دستِ خود کندیم

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : دوشنبه مؤرخ  ۴ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۶ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

قبرخودرا به دستِ خود کندیم

…..

چشم آیینه  اَحوَل  است اىنجا

چارسو عین جنگل است اینجا

روى  مُِهرِ  زیانِ    ما  دیریست

داغِ صد گونه تاوَل است اینحا

خبرى   جز   سکوت     پا بر جا

حرف بیجا و مّهمل است اینحا

دید ماهمچنانَ که   مى بینى

بتَر از   روزِ اوّلَ   است   اینجا

نقش  تزویرِ هرچه   جانى را

جاى صدگونه سمپَل است اینجا

ازشجاعت مگو به وقت قیام

مرکز جمعِ خردَل است اینحا

جاهلان   را  مقامه ء جولان

مهد مکروب واَنگَل است اینجا

تا بیفتد     زبان   تو    از کار

جار وجنجال وکلکل است اینجا

مجری جهل وجنگ وغارت شو

که سلاحت مُسَجّل است اینجا

جنگ  هاى   نیابتى  جهان

روى دوشت مُحَوٌل است اینجا

کار امروز  ما  چنان  دیروز

گریه وآه و وَلوَل است اینجا

هرسؤالى که درنظر دارى

خارج ارحل جدول است اینجا

تا  بخواهى  علیه  اندیشه

فیرِ    تُهمت   است    اینجا

کسب پر رونقِ شیوخ؛ امروز

سحروجادو وجنبل است اینجا

سکّهء جز خصومتِ مذهب

سالها گشته ناچَل است اینجا

تیم     غارتگران      ایمانت

اى مسلما ن  مُکَمّل است اینجا

بهرِ نوشِ   کباب ِ    فریادت

شعلهء داغِ منقل است اینجا

در  زباله  فرو  چنان رفتیم

که نَفَس غرقِ هَلهَل است اینجا

آنچه اش را که صلح  مى نامى

به شیاطین مٌحّول  است اینجا

حرفهایى که پوچ وبى معناست

باتبانى مٌدَلّل  است اینجا

ذوقِ احساس ِ دل عجب گل کرد

آتشش مستِ ِ بَلبَل است اینجا

مختصر را اشارتى کافیست

قصه گرچه مُفَصَّل است اینجا

      ….

قبرخودرا به دست خود کندیم

زندگانى مُعَطَّل است اینجا

…

نورالله وثوق

26 اکتبر
۱ دیدگاه

غزلواره

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : دوشنبه مؤرخ  ۴ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۶ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————-

غزلواره

غزل به پای تو ریزم، غزل به  یاد تو خوانم

تو چون سپیده بیایی ، به بامداد تو خوانم

 سرشک  دیده   بریزم  ،  غبار ره  بنشانم 

 نماز شوق و صفا را ، به اجتهاد تو خوانم

شمیم عطر تو بویم، شراب عشق تو جویم

 اسیر موی  تو باشم ، به انقیاد تو خوانم

هزار   بادیه   رفتم ،  گل  وصال تو جستم

حدیث عشق و وفا را به استناد تو خوانم

«می بهشت ننوشم ز دست ساقی رضوان»

که من به بوی تو مستم، و برمراد تو خوانم

هزار جهد    و «تمنا» برای وصل تو کردم

که چون«شکوفه» بیایی، و من به یاد تو خوانم

عبدالسمیع تمنا

 ۱۹ اکتوبر ۲۰۱۴

26 اکتبر
۳دیدگاه

پرده ی اسرار 

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : دوشنبه مؤرخ  ۴ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۶ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

پرده ی اسرار 

بی کس و بی آشنا جز من کسی آن جا نبود

هر که را  دیدم   در این  وادی چنین تنها نبود

تو نپندار   از   ازل   با  من کسی  دمساز بود

یارِ   بود   و رفت  چون   دنیا  برایش  جا نبود

هرچه دل بستم به فردا دست خالی‌تر شدم

هیچ    روزی  سهم من جز حسرتِ فردا نبود

عشق را  با جان خریدم  این  زیانم  بود بس

در بساطِ  عشق‌ ورزی سودِ  در سودا نبود

عشق را جان دادم و جان هم جوابم را نداد

در مسیرِ   عاشقی    این   رسمِ  ناپیدا نبود

هر که را من دست دادم دست رد بر سینه زد

در رهِ این  سختگیری  ها  کسی  همپا نبود

ناله را در  پرده ی   اسرار   پنهان   کرده ام

حرف ها  دل داشت  اما  در گلو غوغا  نبود

عاقبت  فهمید دل   تقدیر این  دلدادگی ش

در   قمارِ   زندگی    بد    بازتر     از  ما نبود

#سیدجلال علی یار

 ملبورن استرالیا 

اکتوبر ۲۰۲۶

26 اکتبر
۱ دیدگاه

هویت و فرهنگ هرات از کجا ریشه می گیرد (بخش پانزدهم)

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : دوشنبه مؤرخ  ۴ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۶ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

هویت و فرهنگ هرات از کجا ریشه می گیرد
————————————————
عبدالمجید خان و دیگر هراتیان چگونه اقتصاد
.
معاصر افغانستان را پی ریزی کردند
========================
پیوسته به گذشته :
عبدالمجید خان هراتی، همین که متوجه شد در شوروی بخش خصوصی دیگر کار نمی دهد، تجارت خود را از مسکو جمع کرد و با بار و بنه رفت المان. در این زمان داکتر یالمار شاخت که او را پدر اقتصاد المان می گویند، رییس بانک مرکزی المان بود ( ۱۹۲۳- ۱۹۳۷). می گویند این دانشمند نامدار اقتصاد دو بار المان را از بحران نجات داد. اول هنگامی که در شروع سال های ۱۹۲۰ انفلاسیون به حدی افزایش یافته بود که برای خریدن یک قرص نان بایست یک گونی پول کاغذی تادیه می کردی. این دوران را در المان بحران کبیر خوانده اند . داکتر شاخت پول جدیدی زیر عنوان رنتل مارک ایجاد کرد که یک مارک آن برابر بود با یک تریلیون مارک پیشین. المان دیگر ذخایر طلا نداشت و نمی توانست به بهره گیری از پشتوانه طلا پول چاپ کند. داکتر شاخت در عوض طلا زمین و جایداد ها را پشتوانه ساخت. ابتکاری بی سابقه که کار داد. همزمان پالیسی سختگیرانه هزینه های دولتی را در پیش گرفت. بدین ترتیب المان را از منجلاب انفلاسیون بیرون کشید. بحران دوم در شروع سال های ۱۹۳۰ بود. المان منابع کافی نفت و گاز نداشت و ارز کافی خارجی برای خریداری مواد نفتی. داکتر شاخت برجسته ترین دانشمندان عرصه کیمیا را دعوت کرد( المان از پیشگامان علم کیمیا در جهان است و ده ها دانشمند این کشور به دریافت جایزه نوبل در کیمیا مفتخر شده اند) و از آنان خواست که راه های تبدیل زغال سنگ را به سوخت مایع پیدا کنند. لابراتوارهایی در این عرصه تاسیس شد و دانشمندان موفق شدند زغال سنگ را به نفت تبدیل کنند. المان فراوان معادن زغال سنگ غنی داشت. این پروسه به گونه ی صنعتی پیشرفت کرد. چرخ صنایع المان به قوت سرعت یافت و تا حد زیادی از وابسته گی انرجی به خود متکی گرید.
هنگامی در المان بیکاری بیداد می کرد حزب ناسیونال سوسیالیست المان به رهبری هتلر به قدرت رسید. داکتر شاخت نه تنها سمت رییس بانک مرکزی را حفظ کرد که وزیر اقتصاد المان برگزیده شد. عضو حزب نبود. داکتر شاخت در سال ۱۹۳۴ پلان جدید اقتصادی المان را طرح کرد و اجرایی ساخت آن چه مملکت را از بیکاری نجات داد. مطابق این پلان از یک سو با عقد قراردادهای بارتری با کشورهای دیگر مواد مورد نیاز کشور را بدون آن که ارز خارجی هزینه شود، تامین می کرد و از جانب دیگر ده ها پروژه زیر بنایی مانند شاهراه ها – اتوبان ها- پل ها، خط آهن، کارخانه ها، مکتب ها و ساختمان های دولتی، مسکن، انواع کارخانه های صنعتی، ماشین و آلات به شمول اسلحه و ملزمات نظامی و غیره احداث گردید که برای میلیون ها آدم اشتغال آورد.
در همین دوران امریکا با دشوارترین بحران اقتصادی خود مواجه شده بود. هزارها کارخانه تعطیل شده بودند و میلیون ها آدم بیکار. زراعت و دامداری با کمبود بازار رو به کاهش بود. بانک ها به ورشکسته گی رسیده بودند. در چنین روزگار دشواری فرانکلین روزولت آدمی از دو پا فلج، به ریاست جمهوری رسید. بدون تعلل دست به کار شد. بهترین و برجسته ترین استادان دانشگاه های امریکا را در تیم خود شامل کرد. برنامه ای را زیر عنوان طرح نو New Deal به تصویب رسانید. با به کار انداختن صد ها پروژه بزرگ و مشارکت گسترده بخش خصوصی امریکا را از بحران برون کشید. در این دوران بود که امریکا به سرعت ترقی کرد و زیر بنای رشد شتابناک دهه های بعدی امریکا قرارگرفت. روزولت یگانه رییس جمهوری امریکا بود که چهار بار به ریاست جمهوری انتخاب شد.
در چنین دورانی افغانستان نیز دستخوش بحران بود. افغانستانی که انگار به عنوان یک نظام دولتی در حالت جنینی قرارداشت. جامعه ی ناهمگون، سرزمینی که در نتیجه ی قرن ها جنگ و ویرانی، و فقر مزمن از هم گسیخته و نظم دولتی در آن فروریخته بود. خزانه خالی بود. نه کدام نظام مالیاتی وجود داشت و نه هم اقتصادی که درآمد داشته باشد. شاید بزرگترین تصمیم نادر شاه این بود که نخست بایست به اوضاع اقتصادی کشور رسیده گی شود. در سال ۱۹۳۳ عبدالمجید زابلی از المان به افغانستان بر می گردد. از راه هرات، زادگاه خودش. تاجران هراتی را می شناسد. آنان را دعوت می کند در ایجاد یک شرکت سهامی سرمایه گزاری نمایند. می پذیرند. در این میان برادران مختار زاده جعفر جان مختار زاده و غلام حیدر جان مختار زاده نقشی فعال بازی می کنند. کاروانسرای مختارزاده در نزدیک چارسوی شهر هرات و در بازار موسوی ها که بازار عراق هم خوانده می شود، موقعیت دارد. این کاروانسرایی معمولی نبود. در آن زمان وال استریت هرات بود. موقعیت و معماری زیبا و دلکش این کاروانسرا که توسط معمار نامدار هرات استاد حاجی محمد اسماعیل بنایی طرح و ساخته شده بود و در نوع خود بی همتا بود، محل کار و فعالیت تاجران هرات بود. چنین بود تیمچه مختارزاده در بازار ملک نزدیک چهارسوی هرات. تاجران در این دو مکان دفتر کار داشتند. چون دوکان پدرم در بازار خوش و نزدیک چهارسو بود، اغلب می دیدم که چگونه هر صبح شماری از تاجران با موتر یا گادی و حتا پیاده یا رکاب زنان سوار بایسکل سوی دفتر خود می روند، سوی سرای یا تیمچه مختارزاده. یکی از تاجران هرات حاجی محمد شریف بود که در همین بازار خوش منزل داشت و پیاده سوی دفتر خود می رفت. با جامه تمیز و ریش حنابسته و گام های با وقار از وسط جاده آهسته قدم بر می داشت و به آشنایان سر شور می داد. شخصیت دیگری که در تاسیس بانک و تهیه اسهام نقش داشت حاجی عبدالخالق خان قندهاری هراتی شده بود. او در تجارت با هند فعالیت می کرد. در بین تاجران هرات و قندهار از شهرت و نام نیک برخوردار بود. به دعوت عبدالمجید خان لبیک گفت و نقش فعالی در تاسیس شرکت داشت. تاجران دیگری مانند دوست محمد خان ایماق، محمد کریم خان شمس، سید عظیم و برادرش سید کریم، حاجی سید محمد قناد و نیز تاجران یهودی و هندی اهل افغانستان در خریداری اسهام بانک و تنظیم و توسعه تجارت نقش فعالی داشتند. بنازم تجارت و فعالیت های اقتصادی را که رقابت می کند اما قطب سازی نمی کند و بر اصول معامله دروازه ها را باز می گزارد و با هموطنان از هر قوم و مذهبی که باشند میدان می دهد و فضای اعتماد و مشارکت ایجاد می کند. نه تنها با وطنداران خودی که با مردمان جهان. تصادفی نیست که تجارت را سفارت صلح می گویند. عبدالمجید خان در افغانستان با تشکیل بانک ملی که پنج ملیون سرمایه ابتدایی آن را بخش خصوصی تامین می کند و دوملیون آن را دولت در حقیت همان روشی را به کار می اندازد که داکتر شاخت در المان و فرانکلین روزولت در امریکا به کار گرفتند. موفقیت بانک ملی که ریاست آن را عبدالمجید بر عهده داشت سبب شد که در سمت وزیر اقتصاد ملی تعیین گردد. و همو بود که افغانستان بانک، بانک مرکزی افغانستان را ایجاد کرد و نیز ریاست این بانک را داشت و بخش عمده سرمایه آن را بانک ملی تهیه کرد. بدیهی است تفاوت ها و پسمنظر تاریخی و فرهنگی و جغرافیایی این سه سرزمین را باید در نظر بگیریم. لاکن مهم پالیسی راه بردی تاریخی توسعه اقتصادی است. در زمان کوتاهی تجارت افغانستان رونق می گیرد. بنیادهای صنایع کشور گذاشته می شود. چهار بند برق آبی اعمار می گردد، برق چک وردک، سروبی، پلخمری و جلوارچه در هرات. به این نکته خیلی توجه باید کرد. اگر پروسه بهره برداری از ظرفیت های آبی کشور ادامه می یافت افغانستان امروز یکی از صادر کننده گان مهم برق بودی. هنو.ز هم زود است. اعمار هزاران بند برق کوچک و متوسط آبی هایبرید یعنی تلفیقی از برق آبی و خورشیدی به سرعت می تواند مشکل برق را حل کند. این آزادی عمل بایست به بخش خصوصی داده شود و از دستبندی های بوروکراتیک جلوگیری گردد. صنایع نساجی افغانستان به کار می افتد کارخانه نساجی پلخمری، گلبهار، کارخانه نساجی پشمی قندهار فعال می گردد. بیش از هفت صد و پنجاه میلیون متر انواع پارچه تولید می کند و به قیمت خیلی ارزان تر از جنس مشابه خارجی در دسترس مردم قرار می دهد. کارخانه قند بغلان، شرکت پنبه قندز، پسان تر هنگامی از بخص خصوصی به بخش دولتی تعلق می گیرد نامش را می گذارند شرکت سپین زر. برای کارگران پلخمری خانه های مناسب اعمار می گردد. تا امروز این خانه ها مورد استفاده قرادارند. بیش از هزار خانه. کلوب نساجی پلخمری مثل هوتلی مدرن فعال می گردد. چند شبی را پنجاه و چند سال پیش در این کلوب اقامت داشتم. انواع موسسات خیریه ایجاد می شود. مثل دارالایتام که بعد نامش می شود مرستون، کتابخانه ها تاسیس می گردد. کتابخانه بانک ملی در کابل شهرت داشت. در جوار ساختمان بانک ملی. پسان تر ریاست مستقل مطبوعات و وزارت اطلاعات و کلتور وقت در این عمارت کار می کنند. شهرها اعمار می گردد، شهر امام صاحب، قندز، بغلان. نهاد جایزه مطبوعاتی برای نویسنده گان و شاعران ایجاد می شود که هر سال جوایزی به بهترین آثار تفویض می شود. در نتیجه ایجاد انحصار مواد نفتی، شکر و برخی دیگر اقلام مصرفی نرخ این مواد خیلی پایین تر از بازار حفظ می شود و در طی سال ها تغییر نمی کند. ذخیره طلای افغانستان که نبود در سطح قابل توجهی افزایش می یابد. افغانستان کالاهای تجارتی خود را به امریکا می فرستد و چون از امریکا واردات ندارد اضافه بیلانس تجارت به نرخ دالر ۱۳ افغانی پشتیوانه طلای افغانستان در بانک امانت امریکا ذخیره می کند.
اگر توجه نماییم که تمام این تغییرات توسط بخش خصوصی و با حمایت دولت، در بحبوحه و در سال های جنگ دوم جهانی اتفاق افتاده است ارزش تاریخی فهم این پدیده ها برجسته تر می شود. حفظ بی طرفی افغانستان در جنگ دوم جهانی دستاورد دیگر این دوره است. سیاست اقتصادی و مالی حساب شده آن وقت به رهبری عبدالمجید خان و اعتماد به سکتور خصوصی تا حد زیادی فقر وقحطی تحمیل شده را جبران می کند. پیش ازین وضعیت به حدی بد بود که برای مرده ها کفن دستیاب نمی شد. بازارهای اروپا و امریکا در جنگ گرفتار بودند. افغانستان در چهره بخش خصوصی از مکسیکو و ارجنتاین پارچه وارد می کند. افغانستان یکی از شیوه های جهانی رشد اقتصادی را که مشارکت بخش خصوصی و عامه خوانده می شود موفقانه تجربه می کند. این پدیده مشارکت بخش خصوصی و دولتی Public Private Partnership یا PPP در جهان گسترده کار می دهد و ثمربخش است. آن چه مهم است کوتاه ساختن دست بوروکراسی مزاحم از پیشرفت امور است. به این جهت در پالیسی مشارکت بخش خصوصی و دولتی اسهام بیشتری بایست به بخش خصوصی تعلق داشته باشد که مستقل بتواند فعالیت نماید.
عبدالمجید خان نبض حرکت جهان را فهمیده بود و می دید که اقتصاد مبتنی بر مالکیت دولتی آینده ندارد. به خاطر این که انسان را از بزرگترین نعمتی که به او هدیه شده است، آزادی اندیشه، ابتکار و عمل محروم می کند. ارزش انسان ها در تفاوت هایی است که بین آدم ها وجود دارد نه در یکسانسازی آنان. طالبان دارند میدان را می بازند زیرا با اجبار و ستم می کوشند مردم را در قالب خود بیاورند. انسان در قالب نمی گنجد.
او می دانست که افغانستان به دولتی با ثبات نیاز دارد. ثبات دولتی هنگامی انسجام و دوام می یابد که در مسیر پیشرفت اقتصادی- اجتماعی به منفعت مردم حرکت کند.
این تاجر و اقتصادان و سیاستمدار و جامعه شناس افغانستان می دانست که حس تملک یک احساس قوی بشری است. این انرجی به منفعت سکتور خصوصی و دولت در صورتی می تواند بسیج گردد که با دانش و تکنالوژی و پالیسی های سالم اقتصادی همسو گردد.
اگر این پروسه ادامه می یافت و راه رشد غیر سرمایه داری یعنی سرمایه داری دولتی جلوی پیشرفت اقتصادی- اجتماعی را نمی گرفت، شاید افغانستان امروز سردمدار ترقی و پیشرفت منطقه می بود و در همه عرصه ها.
راست گفته شاعر:
چون رنده،  ز کار  خویش بی  بهره  مباش
چون تیشه، به سوی خویش  دایم متراش
پیوسته   چو اره  باش  ،  در   امر   معاش
گاهی   خود  می  کش  و   گاهی   می پاش!
ادامه دارد . . .
25 اکتبر
۱ دیدگاه

فلسفه بافى

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : یکشنبه مؤرخ  ۳ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۵ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

فلسفه بافى

راست و چپ باهمه این  فلسفه بافى نشود

آن همه   سَهو   خطا   ها   تلافى  نشوَد

اشتباهات   شما  باعثِ    بدبختى  شده

باعثِ در بدرى این همه ى سختى شده

از چه   رو  یکدگر خویش  نماید   محکوم

دفترى از عملِ هر  یکى   باشد   معلوم

هر کدام   درحقِ این خاک خطا بنمودید

بحقِ     مردم     بیچاره    جفا   بنمودید

بیش ازین  یکدگر خویش   ملامت نکنید

نوجوانان   بَرهى   رفته   دلالت   نکنید

بگذارید  جوانان    بَرهى   خویش  روند

بَرهى  صلح و   ترقى وطن  پیش روند

بهرِ   آبادى   این   خاک   قدم  بر   دارند

بى هراس بوده و بى باک قدم بر دارند

چون شمامصدر خدمت بدانخاک نشدید

زآن همه کین و  کدرت  دگر پاک نشدید

مطمن باش که باز حاکم   فردا نشوید

داده از دست وطن مُفت سرِ پا نشوید

همه در غربت و بیچارگى ها خواهیم مُرد

رنج آوارگى  و  بیوطنى   خواهیم  بُرد

زهرِ ظلمى بوطن کرده کنون مینوشید

خجل ازکرده خودبوده زِ دهرچشم پوشید

نشوَد    دالر  و  کلدار  ( فروغ )  راهت

روزِ محشر نشوَد هیچ یکى  همراهت

حسن شاه فروغ

 ۲۵/۱۰/۲۰۲۶

25 اکتبر
۱ دیدگاه

آرش فردا……

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : یکشنبه مؤرخ  ۳ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۵ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–


آرش فردا …..

اگر بال و   پرت  بیگانه شد  از  شورش   پرواز

ز فردا وام کن عشقی خروشان پر ز سوز و ساز

تف  خورشید  را  بر  چهره  این  آسمان   انداز

که بلعیده  سکوت  از  سینه اش  آتشگه آواز

نه از ناهید نغمه  خیزد و  نه  از  زحل  رقصی

گلوی کوه  بی  آتشفشان،  دریاست بی آواز

اگر منظومه ها را می کشد پایان به کام خود

تو از خاکسترت بر خیز و  بنما  کهکشان آغاز

کمان  عشق را  بخشا، به دست  آرش فردا

بگو  تا  بیکران   این   تیر آزادی   به دور انداز

ز گیتار   همه   آواز های  در  گمستان    گم

صدای ساز کن تا خامشی ها را کنی ناساز

بکش   آن   پرده   را از پنجره،  افاق را بنگر

که در باز است و آمد باز هم در آسمان ها باز

خودت باش و هبوط گله خویی ها به دور انداز

بشو با اختران همراه، بشو با کهکشان همراز

ببین این بیرق افتاده، یک فریاد خاموش است:

« ز خاکم گیر و روی قله خورشید باز افراز »

فاروق فارانی

جولای ۲۰۲۶

 

 

25 اکتبر
۳دیدگاه

شب ها

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : یکشنبه مؤرخ  ۳ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۵ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

شب ها

 

شب ها نشه زاست

و شراب یادهات

در جام زندگی

تازه تر از پیش است

 هر وقت هوس کردی

در کنار بالشم سرت را بگذار

تا دمی بویت کنم

 

هما طرزی

نیویورک

۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶

 

Nights

Nights are Intoxicating

and the wine of your memory

in the chalice of life

is fresher than ever.

Whenever the desire takes you,

lay your head beside my pillow

so I may breathe in your scent for a moment.

Homa Tarzi

New York,

September 29, 2026

25 اکتبر
۳دیدگاه

گنبد ِ دوّار

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : یکشنبه مؤرخ  ۳ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۵ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

گنبد ِ دوّار

خوب و بد در  پردۀ  کردار  می ماند مگر

عمر ِ رفته حسرت ِ بسیار می ماند مگر

با وداع ِ دست شوراندن ربوده قلب من

آرزوی   یک   نگه   دیدار  می ماند  مگر

چون خیال ِ خام باشد بازگشت لحظه ها

در دلم   نقش ِ  قدم رفتار  میماند   مگر

میرود از خویش هرکس در وداع ِ عاشقی

داستان ِ دیده ی  خونبار  می ماند مگر

در نهان ِ خاطر ِ ما چهره اش  پرتو فگن

بعد ِ نورش سایه ی دیوار می ماند  مگر

زین همه پنهان و پیدا دل چه طوفانی شده

ِسرّ ِ عشقش دامن ِ اسرار  می ماند مگر

ماه و خورشید و فلک در گردش بی انتها

خاطرات  ِ گنبد ِ   دوّار    می ماند    مگر

باد ِ پائیزی   ز تندی  هر گلی  پر پر کند

بعد  گل ها  خار در گلزار  می ماند مگر

هرکسی آید روَد شاید اثر ماند ز خویش

از همایون   وعدۀ   دیدار  می ماند مگر

همایون شاه عالمی

۱۹ اکتوبر ۲۰۲۶م

25 اکتبر
۱ دیدگاه

سلام و احوال‌پرسی در روزگار شاعران بزرگ فارسی-دری

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : یکشنبه مؤرخ  ۳ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۵ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

سلام و احوال‌پرسی در روزگار

شاعران بزرگ فارسی-دری

==================

آیا تا به حال اندیشیده‌اید که اگر در زمان سعدی، مولانا، حافظ و فردوسی زندگی می‌کردیم، چگونه به یکدیگر سلام می‌دادیم و احوال همدیگر را می‌پرسیدیم؟
در روزگاران گذشته، زبان فارسی سرشار از واژه‌های زیبا، سخنان پُرمعنا و تعارف‌های دل‌نشین بود. مردم با عباراتی آراسته به مهر، ادب و احترام، از حال یکدیگر می‌پرسیدند و برای هم آرزوی نیکی، تندرستی، شادی و خوش‌بختی می‌کردند.
اگر بخواهیم حال‌وهوای آن روزگار را در چند جمله زنده کنیم، می‌توانیم سلام و احوال‌پرسی را به شیوهٔ ادبی شاعران بزرگ چنین تصور کنیم:
به شیوهٔ فردوسی: درود ای نیک‌مردِ پاک‌نهاد
تنت نیرومند و روزگارت به کام باد!
به شیوهٔ سعدی:
درود بر تو ای یارِ خوش‌خو
امید که گلستانِ عمرت همیشه پر از گل و بوی خوش باشد!
به شیوهٔ مولانا:
سلام ای جانِ جانان، دلت سرشار از عشق و جانت روشن از نور معرفت باد!
به شیوهٔ حافظ:
درود ای رفیقِ مهربان، نسیمِ بخت بر باغِ مرادت وزان و جامِ دلت لبریز از شادی باد!
به شیوهٔ خیام:
سلام ای دوست، قدر لحظه‌های زندگی بدان و تا فرصت باقی‌ست، با مهر و شادی زندگی کن!
البته این جمله‌ها نقل‌قول مستقیم از شاعران نیستند، بلکه بازآفرینی‌هایی ادبی با الهام از سبک و اندیشهٔ آنان‌اند.
چه زیباست که زبان، فرهنگ و ادب نیاکان خود را زنده نگه داریم؛ زیرا گاهی یک سلامِ صمیمانه، از صدها سخنِ طولانی دل‌نشین‌تر است.
شما اگر در زمان یکی از این شاعران بزرگ زندگی می‌کردید، دوست داشتید با کدام‌یک هم‌صحبت شوید؟
با ارادت 
سید ولیشاه عالمی

 

25 اکتبر
۳دیدگاه

ایمان و انسانیت

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : یکشنبه مؤرخ  ۳ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۵ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

ایمان و انسانیت

صداقت جزو  ایمان  است ، وطندار

ایمان، باور و پیمان  است  ، وطندار

مسلمانی ، شرافت ، نوع‌  دوستی

درستی، راهِ رحمان است ، وطندار

به  همسایه   اگر    یاری    رسانی

نشانِ لطف و احسان است، وطندار

مکن  دل  را  اسیرِ   کینه  و   بغض

محبت، شمعِ درمان است، وطندار

زبانت   را   به   هر  گفتار    نکو دار

سخن  ، آیینهٔ  جان  است ، وطندار

به دست  آور  دلِ  بشکسته ای را

که این بینش، انسان است، وطندار

بیا    با   هم    بسازیم   خانهٔ  صلح

که صلح، آرامشِ جان است، وطندار

بشیر احمد شیرین سخن

25 اکتبر
۱ دیدگاه

چهار گناه 

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : یکشنبه مؤرخ  ۳ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۵ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

شاعر : زنده یاد استاد صابر هروی – فرستنده : محترمه ادیبه صابر صادقیار

چهار گناه 

یک عمر شد ، این ملک که از جنگ تباهست 

بی رهبر با  دانش  و  بی پشت و  پناهست 

از مکتب   و    دانشکده   و   فن   و   مناعت 

بی امنیه  و  سرحد  و   اردو  و   سپاهست 

یک عمر  شد از جنگ  مذاهب  که  روانست 

روز  همه   تاریک‌  تر  از    شام   سیاهست 

در   مذهب   این    جنگلیانِ    ز  خرد     دور 

علم   و  هنر   و  فن  و خرد  چهار گناهست 

کشتند    چنان    اینهمه    از   مردم  ما   را 

گویا که  به نزد همه  شان خار و گیاهست 

لک   تازه   جوان   راه   عدم   پیش   گرفته 

لک مادر و همسر به رهش چشم نگرانست

رنگ    افق   از   خون    شهیدان  وطنخواه 

هر    شام   به  مغرب چو ببینید گواهست 

یک  عمر   کشیدیم   ستم  جنگ  و تباهی 

چیزیکه  حرام است  بما امن  و رفاهست . 

صابر هروی

مجموعه : افغانستان یا طشت خون 

25 اکتبر
۴دیدگاه

دُر

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : یکشنبه مؤرخ  ۳ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۵ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

دُر

با  نفسی   تازه   دگر   . باز  جوانم   به خدا

فارغ  از این قصهٔ  هر  سود  و زیانم به خدا

موی سپیدم منگر کین دل من فصل بهار است

خنده به لب دارم و در دشتِ غمت مشک‌فشانم  به خدا

لعلِ لبت   چید  سخن   پیشِ رخ و دیدۀ من

غرقِ یقین گشتم و در معدنِ یاقوتِ جهانم به خدا

خورشید و مهی، نور‌فشانی به رخِ خلقِ جهان

در پیِ خورشیدِ رخت واله و سرگردانم به خدا

بلخیِ   دل‌  داده  شدم باده زدم شاد شدم

مستِ توام زان سبب این‌جا بی‌نام و نشانم به خدا

بلخی

25 اکتبر
۱ دیدگاه

در جستجوی دانه

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : یکشنبه مؤرخ  ۳ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۵ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

در جستجوی دانه

 ظاهراً ما ها به زعم خویشتن  فرزانه ایم

 عقل اگر معیار باشد، ما و  تو   دیوانه ایم

 در ترا زوی تمدن  وزن ما خیلی  کم است

 عاری از تدبیر و  از اندیشه  ها بیگانه ایم

خود نمایی کردن ما نوع ازکم‌  دانشی‌ ست

درجهان علم و دانش، ما و تو افسانه ایم

 دیگران از بند  و زندان   ، جها لت  وا رهند

ما و تو با جهل و نادانی ‌خود  همخانه ایم

 مثل شاهین دیگران، بر قله ها پر می زنند

 ماچو مرغ خانگی، در جستجوی دانه ایم

 دیگران بادانش، خود یک جهان پیموده اند

 ما و تو خوابیده ، اندر کلبه ای ویرانه ایم

عالمی‌ غرق رفاه ازفیض‌علم و دانش است

 قرنها شد واعجب ما بی سر و سامانه ایم

گر بلوغ عقل و تدبیر شرط  دانایی  شود

 ماهنوز باقی به آن مفکوره ای طفلانه ایم

 قصه‌ی آزادی ما جزء شعاری بیش نیست

 ای رشیدی در حقیقت، بسته ای زولانه ایم

 چمن علی رشیدی

 ۱۴۰۴/۷/۲۹

24 اکتبر
۳دیدگاه

قهقرا

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : شنبه مؤرخ  ۲ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۴ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
———————————————————————————————————————————————-

قهقرا

۱۳۶ الف

 کلال  از خاک  من  چیزی  نمی سازد  چرا اما ؟

 گناهم چیست در این گوشه در این ماجرا اما ؟

 خیالم  خام  بود  و فکر می کردم که خورشیدم

 فقط  یک  شمع  کوچک  بودم  و  آتش  گرا اما

 دگر  من  آن  من  دیروز خود گم کرده ام  شاید

منی  دارم  برابر  نیست   اندر   این    قبا    اما

خدا   گفتم   خدا    گفتم خدا تنگ آمد از دستم

 ندارم   مثل   دیروزم   دگر    ای    وا خدا    اما

 از   این   بیهودگی   بیزار   بیزارم    مپرسیدم

 که  هستم   لیک   بی معناستم در قهقرا اما

شکیبا شمیم (رستمی)

 ۰۸.۰۳.۲۰۱۹

24 اکتبر
۱ دیدگاه

سیستم څنګه کار کوی؟(دوهمه برخه)

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : شنبه مؤرخ  ۲ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۴ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

سیستم څنګه کار کوی؟

د سیستم د فعالیت څرنګوالی – دوهمه برخه

نور محمد غفوری

سریزه

په تېره لیکنه کې مو د سیستم له مفهوم سره اشنایی ومونده او دا مو روښانه کړه چې سیستم د بېلابېلو برخو، عناصرو او د هغوی ترمنځ د اړیکو یوه منظمه ټولګه ده. اوس دا پوښتنه مطرح کېږی چې یو سیستم په عملی توګه څنګه کار کوی؟ د هغه بېلابېلې برخې څنګه خپلې دندې ترسره کوی، څنګه له یو بل سره اړیکې نیسی او په ګډه څنګه یوه پایله رامنځته کوی؟

د دې پوښتنې د ځواب له پاره باید سیستم یوازې د برخو د یوې میخانیکی ټولګې په توګه ونه پېژنو، بلکې د هغه جوړښت، د برخو دندې، د اړیکو څرنګوالی، د فعالیت بهیر او د پایلو د ارزونې طریقه هم وڅېړو. په حقیقت کې، د سیستم فعالیت یوازې د هغه د برخو په شتون پورې نه، بلکې د دغو برخو د تنظیم، متقابل تعامل او همغږۍ په څرنګوالی پورې هم تړلی دی.

۱.  د سیستم جوړښت او د هغه د برخو (اجزاوو) دندې

هر سیستم له بېلابېلو عناصرو او برخو جوړ وی. په یوه سیستم کې هره برخه د هغه د ماهیت او جوړښت له مخې ځانګړی رول یا دنده لری. د دغو دندو تنظیم، د مسؤلیتونو وېش او د برخو ترمنځ د اړیکو څرنګوالی د سیستم د جوړښت مهم عناصر دی.

د بېلګې په توګه، د انسان په بدن کې زړه د وینې د پمپ کولو، سږی د ګازونو د تبادلې او مغز د ګڼو بدنی فعالیتونو د تنظیم دنده لری. دا غړی بېلابېلې دندې ترسره کوی، خو د هغوی فعالیتونه له یو بل سره تړلی دی. د دغو غړو ترمنځ همغږی د بدن د عادی فعالیت او د ژوند د دوام لپاره اړینه ده.

همدا اصل په ښوونیزو ادارو، شرکتونو او سیاسی نظامونو کې هم لیدل کېږی. په یوه ښوونځی کې اداره، ښوونکی، زده‌کوونکی او درسی مواد هر یو ځانګړی رول لری. که دندې او مسؤلیتونه روښانه وی او د فعالیتونو ترمنځ همغږی موجوده وی، د ښوونیزو موخو د ترلاسه کولو زمینه برابریږی. برعکس، که دندې مبهمې وی، مسؤلیتونه له یو بل سره ټکر ولری یا د برخو ترمنځ همغږی نه وی، د سیستم فعالیت له ستونزو سره مخ کېدای شی.

له همدې امله، د سیستم د جوړښت د پېژندلو پر مهال باید یوازې دا ونه ګورو چې له کومو برخو جوړ دی؛ بلکې دا هم وڅېړو چې هره برخه څه دنده لری او د ټول سیستم په فعالیت کې څه رول لوبوی.

۲.  د برخو ترمنځ اړیکې او متقابل اغېز

د سیستم فعالیت یوازې د هغه د برخو په شتون پورې نه دی تړلی، بلکې د دغو برخو ترمنځ اړیکې او متقابل اغېز هم اساسی اهمیت لری. د سیستم ځانګړې برخې په ډېرو مواردو کې په خپلواکه توګه نه، بلکې د یو بل په تعامل کې خپلې دندې ترسره کوی. له همدې امله، د یوې برخې بدلون یا ستونزه د نورو برخو او په پایله کې د ټول سیستم پر فعالیت اغېز کولای شی.

د بېلګې په توګه، که په یوه ښوونځی کې د ښوونکو شمېر کافی نه وی، درسی مواد له اړتیاوو سره برابر نه وی یا د ادارې او ښوونکو ترمنځ همغږی کمزورې وی، دا ستونزې د زده‌کړې پر بهیر اغېز کولای شی. په دې حالت کې، د زده‌کوونکو د کمزورو پایلو لامل ښایی یوازې د هغوی وړتیا یا هڅه نه وی، بلکې د سیستم په نورو برخو کې هم ستونزې موجودې وی.

همدا ډول، په یوه سازمان یا سیاسی نظام کې د مسؤلیتونو ناسم وېش، د معلوماتو د لېږد ستونزې او د ادارو ترمنځ د همغږۍ نشتوالی کولای شی د پرېکړو پلی کېدل له خنډونو سره مخ کړی.

له دې څخه څرګندېږی چې د یوه سیستم د فعالیت د سم درک له پاره باید د هغه برخې جلا جلا وڅېړو، خو تحلیل باید همدلته پای ته ونه رسوو. اړینه ده چې د برخو ترمنځ اړیکې، د هغوی متقابل اغېز او د ټول سیستم پر فعالیت د دغو اړیکو پایلې هم وڅېړو.

۳.  د سیستم د فعالیت بهیر

سیستمونه د خپل ماهیت او جوړښت له مخې په بېلابېلو طریقو فعالیت کوی، خو د ډېرو سیستمونو د فعالیت په بهیر کې درې مهم عناصر پېژندلای شو: سرچینې یا معلومات، فعالیتونه او پایلې.

سرچینې هغه امکانات، مواد، انرژی یا معلومات دی چې سیستم یې د فعالیت له پاره ترلاسه کوی. فعالیتونه هغه بهیرونه دی چې د سرچینو د کارولو، تنظیم یا بدلون له لارې ترسره کېږی. پایلې بیا هغه محصولات، خدمتونه، بدلونونه یا اغېزې دی چې د سیستم د فعالیت په پایله کې رامنځته کېږی.

د بېلګې په توګه، یو ښوونځی ښوونکی، زده‌کوونکی، درسی مواد، وخت او مالی امکانات د خپلو فعالیتونو له پاره کاروی. د تدریس، تمرین او ارزونې له لارې د زده‌کوونکو پوهه او مهارتونه وده کوی. په دې مثال کې سرچینې د سیستم د فعالیت لومړنی امکانات دی، تدریس او زده‌کړه د فعالیت بهیر جوړوی او ترلاسه شوې پوهه او مهارتونه یې له مهمو پایلو څخه دی.

البته، د یوه سیستم پایلې تل د هغه له لومړنیو موخو سره سمون نه لری. کله ناکله سیستم خپلې موخې ترلاسه کوی، خو ځینې نااټکل شوې پایلې هم رامنځته کوی. له همدې امله، د سیستم د فعالیت ارزونه باید یوازې د ترسره شویو فعالیتونو پر شمېر ونه شی، بلکې د هغو پر پایلو او اغېزو هم ولاړه وی.

سیستمونه همدارنګه له خپل چاپېریال سره په بېلابېلو کچو اړیکې لری. ځینې له چاپېریال څخه سرچینې او معلومات ترلاسه کوی او په بدل کې محصولات، خدمتونه یا نورې پایلې وړاندې کوی. د انسانی او سازمانی سیستمونو فعالیت هم د اقتصادی شرایطو، ټولنیزو اړتیاوو، قوانینو او نورو بهرنیو عواملو تر اغېز لاندې راتلای شی.

له همدې امله، د سیستم د فعالیت د درک له پاره باید سرچینې، فعالیتونه او پایلې یې وڅېړو او دا هم په پام کې ونیسو چې د هغه چاپېریال څنګه پر فعالیت اغېز کوی.

۴.  د پایلو ارزونه او بیرته غبرګون

د یوه سیستم د اغېزمنتیا د ارزونې له پاره یوازې دا کتل بسنه نه کوی چې کوم فعالیتونه ترسره شوی دی؛ بلکې دا هم باید وڅېړل شی چې دغو فعالیتونو څه پایلې لرلې، تر کومه بریده یې ټاکل شوې موخې ترلاسه کړې دی، له کومو ستونزو سره مخ شوی دی او د فعالیت د ښه والی له پاره کومو بدلونونو ته اړتیا ده.

په انګلیسی کې دې بهیر ته Feedback ویل کېږی. په پښتو کې د «بېرته‌غبرګون» اصطلاح هم ورته کارول کېدای شی، خو دلته یې معنا یوازې د یوه شخص د خبرې یا کړنې په وړاندې د بل شخص عکس‌العمل نه دی. په سیسټمی مفهوم کې بېرته‌غبرګون هغو معلوماتو او پایلو ته ویل کېږی چې د سیستم د فعالیت په اړه بېرته ترلاسه کېږی او د سیستم د ارزونې، تنظیم او اصلاح له پاره ترې ګټه اخیستل کېږی.

د بېلګې په توګه، که د یوه ښوونځی د ازموینو پایلې وښیی چې د زده‌کوونکو یوه لویه برخه په یوه مضمون کې کمزورې ده، دا پایلې د ښوونیز سیستم د فعالیت په اړه معلومات برابروی. اداره او ښوونکی کولای شی د تدریس طریقه، درسی مواد، د ښوونکو د تدریس شرایط او د زده‌کوونکو د زده‌کړې ستونزې وارزوی. که ارزونه څرګنده کړی چې د تدریس په طریقه کې نیمګړتیاوې شته، د هغې د اصلاح له لارې د زده‌کړې پایلې ښې کېدای شی.

همدا ډول، په سیاسی او اداری سیستمونو کې د خلکو غوښتنې او نیوکې، د دولتی ادارو راپورونه، د قوانینو د پلی کېدو پایلې او د عامه خدمتونو ارزونه د سیستم د فعالیت په اړه مهم معلومات برابروی. د دغو معلوماتو له لارې معلومېدای شی چې کومې چارې په سمه توګه ترسره کېږی، کومې ستونزې موجودې دی او د خلکو کومې اړتیاوې لا نه دی پوره شوې.

د بېلګې په توګه، که د خلکو شکایتونه وښیی چې په یوه دولتی اداره کې د اسنادو د ترلاسه کولو بهیر ډېر وخت نیسی، اړوندې ادارې کولای شی د دې ځنډ لاملونه وڅېړی. ښایی د کارکوونکو شمېر کم وی، اداری کړنلارې پېچلې وی، د ادارو ترمنځ همغږی کمه وی یا د کار بهیر مناسب تنظیم شوی نه وی. د ستونزې د لامل له پېژندلو وروسته، د کړنلارو ساده کول، د مسؤلیتونو روښانه کول یا د کار د بهیر ښه تنظیمول د حل له ممکنه لارو څخه کېدای شی.

خو د سیستم د فعالیت په اړه د معلوماتو ترلاسه کول په خپله د اصلاح معنا نه لری. د دې له پاره اړینه ده چې معلومات په دقت وارزول شی، د ستونزو اصلی لاملونه وپېژندل شی، د اصلاح اړتیا ومنل شی او د حل مناسبه لاره عملی شی. که معلومات موجود وی، خو د پرېکړې مسؤل کسان یې له پامه وغورځوی، ستونزې په سمه توګه ونه ارزوی یا د حل له پاره اقدام ونه کړی، د سیستم په فعالیت کې ښایی هېڅ مثبت بدلون رامنځته نه شی.

له همدې امله، د یوه سیستم د اغېزمن فعالیت له پاره یوازې د معلوماتو ترلاسه کول بسنه نه کوی؛ بلکې د هغو سمه ارزونه، د پایلو پر بنسټ پرېکړه او د اړینو اقداماتو عملی کول هم مهم دی. کله چې د اصلاحاتو له پلی کېدو وروسته پایلې بیا وارزول شی، سیستم کولای شی معلومه کړی چې بدلونونه یې څومره اغېزمن وو او ایا نورو اقداماتو ته اړتیا شته که نه. په دې توګه، د ارزونې او اصلاح بهیر بیا بیا تکرارېدای شی.

پایله

د یوه سیستم فعالیت د هغه د برخو، دندو، اړیکو او د فعالیتونو د بهیر پر متقابل تړاو ولاړ وی. د سیستم د سمې پېژندنې له پاره یوازې د هغه د جوړښت مطالعه بسنه نه کوی؛ بلکې باید وڅېړو چې برخې یې څنګه خپلې دندې ترسره کوی، څنګه پر یو بل اغېز کوی، سرچینې څنګه په فعالیتونو بدلېږی او د دې فعالیتونو پایلې څنګه ارزول کېږی.

همدارنګه، د سیستم د فعالیت په اړه د معلوماتو ترلاسه کول او د هغو پر بنسټ د اړتیا وړ اصلاحاتو ترسره کول د سیستم د تنظیم او ښه والی مهم عناصر دی. خو د اصلاح بریالیتوب د معلوماتو پر شتون سربېره، د ارزونې پر دقت، د پرېکړو پر کیفیت او د اقداماتو پر عملی کېدو هم تړلی دی.

په لنډه توګه، د یوه سیستم د فعالیت د درک له پاره باید څلور اساسی پوښتنې ځواب کړو: سیستم له کومو برخو جوړ دی؟ دا برخې څنګه له یو بل سره اړیکې لری؟ د دوی د ګډ فعالیت په پایله کې څه رامنځته کېږی؟ او د پایلو د ارزونې له مخې د سیستم فعالیت څنګه تنظیم یا اصلاح کېدای شی؟

ما په تیره لیکنه کې ویلی و چې د سیستم د توضیح په دوهمه برخه کې به د هغه ډولونه څیړو، خو لازمه مې وبلله چې د مقالې په دې برخه کې د سیستم د فعالیت څرنګوالی د هغو د ډولنو له توضیح څخه را مخکې کړم. په راتلونکې لیکنه کې به د سیستمونو بېلابېل ډولونه وڅېړو او د اصلی سیستمونو او فرعی سیستمونو ترمنځ به توپیر روښانه کړو.

۲۳/۱۰/۲۰۲۶م

24 اکتبر
۳دیدگاه

گزارش سی و ششمین دوره مسابقات قهرمانی شطرنج ناتو

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : شنبه مؤرخ  ۲ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۴ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

گزارش سی و ششمین دوره مسابقات قهرمانی شطرنج ناتو

۱۱ – ۱۷ اکتوبر ۲۰۲۶ شهر یورمالا، لتویا

 (Jūrmala, Latvia)

سی و ششمین دوره مسابقات قهرمانی شطرنج ناتو، که هر سال به میزبانی یکی از کشورهای عضو ناتو برگزار می‌گردد، امسال از تاریخ ۱۱ الی ۱۷ اکتوبر ۲۰۲۶ در شهر زیبای یورمالا کشور لتویا، در یکی از هوتل‌های پنج ستاره این شهر برگزار شد.

در این دوره از رقابت‌ها، ۱۳۶ بازیکن از ۱۸ کشور عضو ناتو شامل آلبانیا، بلجیم، کانادا، دنمارک، استونیا، جرمنی، یونان، ایتالیا، لتوانیا، لتویا، هالند، ناروی، پولند، رومانیا، سلواکیا، سویدن، ترکیه و آمریکا حضور داشتند.

اینجانب انجنیر غلام جیلانی غیاثی (افغان-کانادایی) افتخار دارم که از سال ۲۰۰۸ بدینسو، یعنی برای هجدهمین سال متوالی، نخست در ترکیب تیم شطرنج نیروهای مسلح کانادا و سپس به حیث عضو دایمی جامعه شطرنج ناتو در این رقابت‌های معتبر اشتراک می‌نمایم.

در نتیجه یک هفته رقابت فشرده  دیدنی، تیم شطرنج ترکیه مقام قهرمانی را از آن خود نمود و تیم‌های جرمنی و سویدن به ترتیب مقام‌های دوم و سوم را کسب کردند.

فراتر از نتایج بدست آمده بر روی صفحه شطرنج، قهرمانی شطرنج ناتو فرصتی بی‌نظیر برای تحکیم پیوندهای دوستی، تقویت روحیه همکاری و ایجاد فضای احترام متقابل، رفاقت و رقابت سالم میان اعضای نیروهای مسلح کشورهای متحد می‌باشد. این بُعد از مسابقات، در شرایط حساس و بی‌ثبات کنونی جهان، از اهمیت و ارزش خاصی برخوردار است.

با احترام

انجنیر غلام جیلانی غیاثی

 

(عکس از سایت  natochess.com گرفته شده)

23 اکتبر
۳دیدگاه

گوهرشعور

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : جمعه مؤرخ  ۱ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۳ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

گوهرشعور

*

خزانِ  غصه  و  طوفانِ  برگ  ریز مباد

به  جانِ  پنجره  ها  تیغِ  باد،  تیز مباد

مباد شب بکشد چترسایه بر سرِ روز

ز چشمِ   آیینه  ها  نور  در  گریز مباد

*

اگر  که  صاعقه  بارد  مدام بر سرِ ما

ز باد تلخِ او، سَم ریزد ار به ساغرِ ما

صفوفِ  فتنه  فراهم  اگر  که  او آرد

سرش خورَد به سرِ سنگِ سختِ سنگرِ ما

*

شبِ سیاه به هر مرد و زن چراغ دهید

ز فصل روشنِ ما مژده های داغ دهید

برای پرورش غنچه های عشق و اومید

به دست فردِ  خردمند کلید باغ دهید

*

پرندگان، شود  آخر دو  باره  پر گیرند؟

جدا شوند ز قفس، زندگی  دگر گیرند

هوا گرفته، فضا تنگ است بر همگان

شود که راهِ رهایی خویش بر گیرند؟

*

به راهِ  علم   و   هنر   بانوانِ   بُرنایند

نو اندیشان   زمان  ، عالمانِ  فردایند

به دستِ دختِ جوان بشکند طسمِ جهل

کلیدِ  فتح   و   گشایش   زنان دانایند

*

دلا به علم و عمل، گوهرِ شعور بجوی

« رهِ سواد ز گهواره تا به گور بجوی »

ز کانِ معرفت الماسِ دانش آر به کف

ز گنجِ درس وادب واژه های نور بجوی

علی احمد زرگرپور

۱۵/ ۰۷ / ۱۴۰۵ خورشیدی

23 اکتبر
۳دیدگاه

جواب سوال سرگرمی ریاضی

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : جمعه مؤرخ  ۱ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۳ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

از همکار گرامی ما جناب انجنیر صاحب غیاثی عزیز

سپاسگزاری نموده ، اینک جواب سرگرمی گذشته

را خدمت شما خوبان پیشکش می نماییم. 

===============

جواب سوال سرگرمی ریاضی

 

سطر اول – از چپ یه راست، ۳۶ تقسیم ۶ = ۶  و 

۶ جمع۳  شده که حاصل ۹ آمده است.

سطر دوم – از چپ یه راست، ۲۴ تقسیم ۴ = ۶  و 

۶ جمع۲  شده که حاصل ۸ آمده است.

سطر سوم – از چپ یه راست، ۴۵ تقسیم ۵ = ۹  و 

۹ جمع۱  شود و حاصل ۱۰ می شود.

23 اکتبر
۳دیدگاه

ای کاش

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : جمعه مؤرخ  ۱ عقرب ( آبان ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۳ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

ای کاش

پروین مشتعل شب است و  من گریه میکنم

 از دست روزگار تلخ  گریه  میکنم

 قصه ای زندگی من و از نامیدیها

 از دست روز گار  بد گریه  میکنم

 با اینکه تمام زندگی ام  محضکانه بود

 حالا ز داستان  تلخ   گریه میکنم

درماجرای سخت زندگیم  کسی نکرد سعی

 بس ماجرا سری ماجرا من  گریه میکنم

دوست های این زمانه همه  کاغذی گل اند

برصداقت پاکی  دلم گریه میکنم

 دیگر  دنیا   همه  فریبست و ریا

 بر ضمیر دل  پاکم   گریه میکنم

ای کاش  بودم   طفلک   خندان 

در رویایی کودکانه  خود گریه میکنم

 پروین مشتعل

۲۸ فبروری ۲۰۱۶

 

22 اکتبر
۱ دیدگاه

تاریخ یک سیر زمان است . . . 

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : پنج شنبه مؤرخ  ۳۰ میزان ( مهر) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۲ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

تاریخ یک سیر زمان است . . . 

تاریخ ما هستیم. تاریخ ما بودیم.

در عین حال تاریخ دروغ های اند که در باره ما گفته شده اند.

و تاریخ دروغ های اند که نسل های قبل گفته اند.

و تاریخ دروغ های هستند که دیگران برای پراکنده کردن ما ساخته اند.

تاریخ، آن گونه که بر اوراق کهنه نقش بسته، بیشتر آن چیزی جز انعکاسِ حیل دروغ‌پردازان بر آیینه‌های زنگ‌زده‌ی روزگار نیست؛ روایتی است نبش‌شده بر استخوان‌های پوسیده‌ی گمانه‌ها.

تاریخ، زاده‌ی ناتوانیِ اندیشه‌هایی است که در تب وتابِ روزگارِ خویش، تابِ دیدنِ تمام‌نما را نداشتند و از یک دید محدود، قصه‌هایی را نقل کردند که امروز، برایشان «اصالت و قدمت» می‌تراشند.

کاغذ اگر چه عمری دراز دارد، اما آن اوراق که گِردِ «اسنادِ کهن» را گرفته‌اند، از جنسِ کاغذ معروف به کاغذ «کاهی» اند و کمتر از سه سده عمر ندارند. این کاغذ ها ثمره مانوفاکتور و فابریکه های نخستین بوده که تاریخ آن به حوالی ۲۵۰ سال می رسد.

اینک هر «مهرِ تایید» بر قدمت آن‌ اسنادی که بر چنین کاغذ ها رقم خورده اند و حداکثر سه صد سال عمر ندارند، از طرف هر «مرجع معتبر»ی هم که باشد، مُهرِ تأییدی بر جعل و جهلی است که با نقشه‌کشیِ استعمار و امپریالیسم، بر تارکِ هویت‌ها نشانده‌اند.

پس بیشترین اسناد تاریخی جعل و جهل هستند .

اگر کسی نقش پای استعمار و امپریالیسم را در ساختن جعلیات تاریخی نبیند، به همان مشکلی دچار می شود که تاریخ لیسان و تاریخ خواران کنونی جامعه ما با سقوط به آن جا کشانده شده اند.

استعمار با تاریخ سازی در کنار مرز های مورد منازعه و هویت های مورد منازعه زمینه افتراق انسان های را که می توانند فردای این سرزمین را بسارند، با پس اندیشی و گم شدن در اوهام تاریخ، فراهم آوردند.

از تاریخ با تمام جنجال هایش باید آموخت، و در عین حال به تاریخ باید شک کرد.

تاریخِ مکتوب، بیشتر میدانِ کارزارِ استعمار است برای ساختن مرزهای مورد منازعه ، هویت های مورد منازعه و تاریخ های مورد منازعه و تفرقه‌افکنی میان انسان‌هایی که قرار بود و هست تا فردای این سرزمین را با هم بسازند. پس باید از این گردابِ اوهام گذشت، نه در آن لانه کرد، بلکه از آن عبرت گرفت و چشمی به افق گشود؛ افقی که در آن، انسان‌ها دیگر «گله‌های قومی» نیستند، بلکه «شهروندانی» هم‌زمانند که می‌خواهند امروز را فردایی باشند درخشان.

رویت را بگردان جان بیادر…..

«امروز» و «فردا» در این سمت است……..

نماز عشق

 

سکوت سنگی   ما   سنگ‌   گور تاریخ است

دو چشم بسته ی ما چشم کور تاریخ است

ز شرق   شام   دمیده  ، غروب غرب به راه

زمین   قلمرو    دیو    شرور    تاریخ   است

جنازه  فرش جهان کرده  روی  سطع زمین

زمانه   قصه ی   مرگ  و ترور   تاریخ است

نه آتش است و نه فرمان  و   یهوه و سینا

تمام قصه ی موهوم   طور  تاریخ  است *

شرار   آتش و  کهسار استخوان  و جسد

نشان   نقش   قدوم   عبور    تاریخ  است

ز خویش و حال و ز فردا کناره می گردی

که ناحضوری  تو   از حضور   تاریخ است

مرو به بازی این مست، استخوان شکن است

که خون و خنده به لب، لندهور تاریخ است

ز سرگذشت گذر کن و سرنوشت نویس

جهانی در پی  فردا  ظهور   تاریخ  است

بیا   و   با     ٍگل    فردا    بساز   تاریخی

که این صلای سهمگین صور تاریخ است

مبر به قبله  تاریخ  سجده ات،  که فقط

نماز عشق به فردا ، شعور تاریخ است

همیشه تشنه و له له زنان و گمراهی

که آن چه می نوشی، آب شور تاریخ است

اگر چو ماهی  مرده، به  رقص  موج هستی

نگو که بی نفسی ات،قصورتاریخ است

فاروق فارانی

اگست ۲۰۲۶

* اشاره به داستان موسی پیامبر، «آتش طور» ، «ده فرمان »، صحرای «سینا» و «یهوه» خدای تورات

اما مراد از طور تاریخ، تنها به افسانه طور موسی ارتباط ندارد بلکه همه تاریخ را در بر می گیرد.

 

22 اکتبر
۱ دیدگاه

تعلق

( نوزدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : پنج شنبه مؤرخ  ۳۰ میزان ( مهر) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۲۲ اکتوبر ۲۰۲۶ میلادی –  ملبورن – استرالیا
————————————————————————————————————————————————–

تعلق

 بصحرای جنون عمری بود بی باک میگردم

 چومجنون درپی لیلی گریبان چاک میگردم

 ز    تیرِ   ناوک    دلدوزآن    نا  مهربان   آخر

جگر  خون  با دل  صد پاره زیرخاک میگردم

 اگر باد   آورد   در   رهگذار  او    غبارم   را

 بشوق مهر رویش ذره سان چالاک میگردم

 نشینم برسرراهش که تاآن شهسوار آید

 به پابوس قدومش حلقه ی فتراک میگردم

 هوس آلوده دامان رابه آبِ عشق ترکردم

شدم آسوده خاطر از  تعلق پاک میگردم

 درین  گلش نکه بیدادخزان افسرده ام دارد

نیاید گربهارمن خس  و خاشاک  میگردم

 ندارم قدرتِ برخاستن   از  ناتوانی   ها

 بذوقِ پای بوسش ذره سان چالاک میگردم

 بساط می گُساری شدمهیا در دلِ خاکم

 اگردرخاک خفتم ریشه هایِ تاک میگردم

 بکامم ریخت گردون هرچه تلخی های عالم بود

درین مزرع   مثالِ  حقهٔ   تریاک میگردم

« لبیب » از روح نا آرام من دیگر چه میپرسی

 گهی شادو گهی حیران گهی غمناک میگردم

ازمجموعه غوغای دل

 عبدالقیوم « لبیب»

۱۰ /۲ / ۱۳۷۹