۲۴ ساعت

14 می
۱ دیدگاه

گلچینِ از هزاران شاعر فارسی زبان

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : پنجشنبه مؤرخ  ۲۴ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۴ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
———————————————————————————————————————–

گلچینِ از هزاران شاعر فارسی زبان

بخوان از  حافظ  و  فهمِ سنائی

 بخوان سعدی به طرزِ آشنائی

بخوان خیام  و  عطار و  نظامی

 بخوان شهنامه و شیخِ  بهائی

 رودکی، حنظله، رهیِ معیری

عنصری، ارزقی، هر دو  برآئی

 غزل   از  مولانا  باید   بخوانی

 کلامِ شهریار با  خوش‌  نوائی

 فروغی را بخوان با لحنِ بلبل

 بگیر از نورِ خورشید روشنائی

 بخوان دیوانِ صائب را دمادم

به شوق و ذوق و صدها دلربائی

 ز هر باغی گُلی از  شاخهٔ چین

 ز سیستانی و خاقانی، کسائی

 بیاموزید ز انصاری  و جامی

مقالات و مناجاتِ  پارسائی

 عراقی، انوری، شاملو، رشیدی

 کلاسیک و معاصر در هم‌آئی

 گهی بیدل، گهی قهّارِ عاصی

 ظهیرالدین، سُهراب و خُطائی

 فروغ و هاتِف و ناصرِ خسرو

 سهیلی و مشیری با صفائی

 به بستان، برگِ هر گل را ورق زن

 خلیلی، عشقری، فِکری، همائی

 فانی و باختری، هر دو مفاخر

 و جُودی، طوقِ زرّینِ طلائی

 سیمین و رابعه، هر دو مُدرّس

 به باغِ اعتصامی در سَمائی

مهریِ هروی،  خاتونِ  دوران

به ابیاتش ندارد خود ستائی

 محجوبه با هزار درک و درایت

 غزلها، مثنوی، بیت و رباعی

 غبار و رهگذر، شایق و مایل

 ناصر کفّاش و براتعلی فدائی

 بخوان بالحُجّه، با صوتِ قناری

 هراتی، بهره، مسعودِ رجائی

 گهی کهزاد، گه پاک‌زاد و  ناهض

 ناصر رهیاب، چراغِ راهنمائی

ضیاءالحقِ سخا، استادِ تمنا

 دو بلبل در حرم‌باغِ  شاهی

 بخوان اندرز و عرفاناتِ  چشتی

 تو را آگاه کند از هر مناهی

به اسماعیلِ دارا تو نظر کن

 به ابیاتش نبینی هیچ ملاهی

 عظیمی، آرزو، هر دو مفکّر

 بشیرِ هروی، چون تاجِ شاهی

 نادری، کاظمی، دو فخرِ عرفان

 دو ناشر، دو بانیِ راهنمائی

 امیرجانِ صبوری، اهلِ آواز

 بخواند بر دلِ مردم  لالائی

 توانایِ وطن، احسانِ پاکزاد

غوری و مستمند، خادمِ فراهی

 بشیر عاشقِ هر شاعرِ شیواست

 نکرده هیچ‌گاهی خودنمائی

هزاران شاعرِ فارسی‌سرایش

نخواندی و ندانی این بهائی

 بشیر احمد بشیر (شیرین‌سخن)

14 می
۱ دیدگاه

آب عشق

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : پنجشنبه مؤرخ  ۲۴ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۴ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
———————————————————————————————————————–

آب عشق

 

دریا ها از رفتن خسته ا‌ند

                                     و ماتم زده …

شهر عشق بی‌ آب

تردید م را بشکن با سنگ محبت هایت 

خانه ام و دیوارهایش هنوز ترا صدا می‌ زنند

                                                     به زبان صداقت ها

بوی عشق را شنیده ام

بوی عشق را –

                             دیده ام ،

                                      چشیده ام ،

                                                   و بوییده ام

دریچه قفس را شکستم …

تامرغ  های آزادی بارور شوند 

خرمن رستن هایی ابدی اینجاست

و زنبق عاشق پر آب

ای طنین خدایی !

بر سرزمینم بتاب

و اقلیم وجودم را سرشار از آب های جهنده ساز!

هما طرزی

نیویورک

۱۰ اپریل ۲۰۱۰

 

14 می
۱ دیدگاه

صاحب کرچ و کلاه 

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : پنجشنبه مؤرخ  ۲۴ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۴ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
———————————————————————————————————————–

شاعر : زنده یاد استاد صابر هروی – فرستنده : محترمه ادیبه صابر صادقیار

صاحب کرچ و کلاه 

ای خدا !   کابل   ما   گشت  تباه

روزگار     همه       گردید    سیاه 

چور گشت و همه جا سخت بسوخت 

نی ز مردم نی هم از دست سپاه

گشته ویرانه ز بس راکت و بمب 

مارکیت  و  مندوی  و جاده و راه 

دزد و  جانی  و  تبهه کار  و لئیم

همگی  صاحب   کرچند  و  کلاه 

شد شهید هر طرفی صد ها تن 

توئی حاضر ، توئی ناظر ، تو گواه 

بر   دل   سنگ    جفا    کرداران 

نکند     هیچ    اثر    ناله   و   آه 

ما  گنهکار   و   نکردیم   طاعت 

طفلکان را چه قصور است و گناه ؟ 

تو   نگهدار    همه    مردم   را 

که  ندارند  دگر  پشت  و پناه . 

صابر هروی

حیات آباد پاکستان 

حمل ۱۳۷۳.

14 می
۱ دیدگاه

غـــزالان رمـیـــده

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : پنجشنبه مؤرخ  ۲۴ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۴ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
———————————————————————————————————————–

مخمس بر شعر حضرت حافظ علیه الرحمه

با مطلع״ یارب! آن آهوی مُشکین به ختن باز رسان״

غـــزالان رمـیـــده

صلح و آرامـش میهــن توبه مـن بـازرسـا ن

آن غـزالان  رمـیــده ، بـه  دمـن بــازرســان

لالـه رویـان  مـهــاجر به  وطـن بــازرســان

یارب! آن آهوی مُشکین به ختن بـازرسـان

وان سَهی سرو روان  را به چمن بازرسـان

===============

 حـا ل افـسـردهء مــا را بـه شـمیـمی بـنــواز

جـمع بـیـچـارهء  مـارا بـه  حـریـمـی بـنــواز

دردمـنـد یم دل مـارا، بـه نـد یـمــی بــنــواز

بـخـت پـژمـردهء مـارا  ،بـه نسیـمی بـنــواز

یعنی آ ن جان زتن رفـته، به تـن باز رسـان

===============

 درد ودرمان به کاهـل چـوبـه امـرتـو رسنـد

زحمت و رنج وهم حاصل، چوبه امرتو رسند

غـم وشـادی به محفـل چو بـه امـر تورسنـد

ماه و خورشید به منـزل چو به امـرتورسند

یــار مهــروی مـرا  نیـز بـه  مـن بــازرسـان

===============

 دل زیـا د وطـن وفصل جـوانـی خـون شــد

زیکی یـار پـریـچـهــرهء جـا نی خـون شــد

وز بـه آ تـش کـشـی قـصـرامانی خـون شـد

د یـده هـا در طلـب لعــل یـمــانی خـون شـد

یا رب! آن کوکب رخشان به یمن بازرسـان

===============

ای کـه از بـنـد تـوهـرگـزنـیـا بـیـم نـجــا ت

ما گـدای در تـو، لطف کن ازحُسـن ذ کـات

ازلـب لعـل چـویـا قـوت، بـده قـنــدو نبـا ت

سخـن ا ینـست که ما بی تونخـواهـیم حیـات

بشنو ای پیک خبرگـیـر،سخـن بـاز رســان

===============

 بگـذرازجـرم من عـاصی ِبی صبـر و قــرار

مـده ا یـن بنـدهء عـاجــز بـه حـبـیـبـت آزار

رحـم بـر حـا ل مـن بـیـکـس و  بیچـارهءزار

بـرو ای  طـایر مـیـمـون   هـمـا یــون آ ثــار

پیش عـنقـا سخـن اززاغ وزغـن بازرســان

===============

 حیدری گـشته به شعـرپیروحـا فظ یا رب !

انـدریـن راه  ورا بـا ش  تو  حـا فـظ یا رب !

شعـر وی را  بنما نا ب  چو  حـا فظ یا رب !

آن کـه بـودی وطـنـش د یـدهء حافظ یارب!

به مـرادش زغـریبی به وطـن، بـازرســان

 پوهنوال داکتر اسد الله حیدری

۲۹ اکتوبر۲٠٠۶ 

سیدنی، آسترالیا

14 می
۱ دیدگاه

عشق

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : پنجشنبه مؤرخ  ۲۴ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۴ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
———————————————————————————————————————–

          عشق

 گمانم  صد  معانی   دارد  این عشق

 ز درد و غم  نشانی  دارد  این عشق

 گهی  در  سینه  گاه  در  سر  نشیند

 از این رو خون فشانی دارد این‌ عشق

 به جز  از  واژه عشق ،  دگرم نیست

 نه مانند  و نه ثانی  دارد  این عشق

 درون   سینه  دفنش  کی  توان کرد

 که  عمر  جاویدانی  دارد  این عشق

 ندارد    ساحلی   این   بحر   عشاق

 که   بحر  بیکرانی   دارد  این عشق

 به هر که  میینگرم  داغیست از عشق

 عجب تیر و  نشانی  دارد این عشق

 کی می گوید  کساد است قیمت عشق

 هزاران جان فشانی دارد این عشق

 کسی باعشق پیوست  جاویدان شد

 نه پیری ،نه جوانی ،دارد این عشق

 زتخم عشق گل  در  بوستان است

لباس   ارغوانی   دارد   این  عشق

 ندانم من  ،شکیلا ، راز  این  عشق

 که اسرار  نهانی   دارد  این عشق

                     شکیلانوید

                   ۱۵ثور ۱۴۰۵

 

14 می
۱ دیدگاه

شبِ هجران

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : پنجشنبه مؤرخ  ۲۴ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۴ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
———————————————————————————————————————–

شبِ هجران

من  پریشانم  و  آرایش   من   غمگین است

 غزلم یخ زده قلبش سخنش سنگین است

 نامه دارم کسی از شهر سخن  رانده ولی

 من  تحمل   نتوانم  که   دلم    مانده   ولی

 کابلم  را به کی  تسلیم  کنم  خوش باشم

 باید از  سوگ  درین عمر سیه پوش باشم

من  و  کابل  غزل   و   قافیه    را    مانندیم

 چه شد آخر که زهم سرد شدیم دل کندیم ؟

 آه کابل !  بمرم   شهر   گلم     دق   کردی

 تو مرا محو  خودت کردی و  عاشق کردی

 بعد تو    هیچ   دیاری   به   تو  مانند  نشد

 دلم   هرچند   که  از  نام  تو  دل کند نشد

 روز ها  خوابم  و شب  ها  همگی بیدارم

کابلم  بعد  جدایی   چه   کنم    تب   دارم

 من  وطن  گفته  فقط آب شدم میدانی ؟

سوژه‌ی  مردم   نا   باب   شدم  میدانی؟

 به من و  عشق من و درد  دلم می‌خندد

 به  غم  خسته  و   پیگرد  دلم   می‌خندد

جاده  هایت  چقدر   باب  دلم   بود  وطن

 خانه ام ریشه‌ی از جان و  دلم بود وطن

 کاش  با  درد  دلم  بغض  تو  درمان یابد

 کاش  کابل  شب  هجران  تو  پایان یابد

 یک  نفر کس  که مرده  همان من بودم

 دلش از بی‌کسی افسرده  همان من بودم

ملالی امین

 

14 می
۱ دیدگاه

به سعی خود نتوان برد پی بگوهر مقصود

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : پنجشنبه مؤرخ  ۲۴ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۴ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
———————————————————————————————————————–

به نام خداوند بخشنده مهربان

تقدیم به عزیزان فرهیخته و هنر دوست

خلاصه‌ای از خاطراتم که از استاد محمدعلی عطار هروی (پدرم) را که بخاطر دارم با افتخار می نویسم .

استاد عطار با صبر و حوصله و توانایی فراوانی که داشت هنر زیبا و ظریف خوشنویسی را دنبال می کرد و هیچگاه خستگی را احساس نمی نمود.

او همیشه شاگردانش را با مهربانی راهنمایی می کرد.

من امروزه هرگاه قلم در دست می گیرم حضور او را احساس می‌کنم. 

من درآن زمان‌  در لیسه جامی هرات درس می‌خواندم. 

بعضی روزها بعد از ظهر به دکان عطاری پدرم  می رفتم .همیشه بعد از ظهرها  مشتری کمتر به دکان می آمد ، بیشتر مشتریها از طرف صبح می آمدند چون اکثرا از اطراف هرات بودند.

دوستان پدرم معمولا بعد از ظهر ها می آمدند از آن جمله آقای شیخ محمدطاهر قندهاری و بعضی روزها استادفکری سلجوقی و استاد مشعل غوری و همچنین آقای نقشبندی که در آن زمان شاروال هرات بود و عشق و علاقهٔ خاصی به هنر خطاطی و آثار هنرمندان قدیم داشت. باهم‌صحبت می‌کردند و صحبتهایشان درباره هنر خط و آثار مکتب استاد کمال الدین بهزاد ،قرآنهای نفیس خطی و تذهیب شده و کتابهای خطی از استادان قدیم بود.

روزهایی که استاد فکری‌ سلجوقی به دکان می آمد تا موقع تعطیلی دکان با پدرم صحبت می کردند و بعضی از عصرهای جمعه به خانه ما می آمد و یا استاد عطار به خانه شان می رفت .

چنانچه یادم هست که یک جمعه بعد از ظهر من به همراه پدرم و محمود جان (برادرم) به خانه استاد سلجوقی رفته بودیم و در آنجا آقای علی اصغر فروغی که از  هنرمندان هنر موسیقی و از دوستان استاد سلجوقی و پدرم در هرات بود را دیدم .

برایم خیلی خوش گذشت چون من علاقه زیاد ی به خط نستعلیق داشتم  و از روی خطاطی های پدرم تمرین می کردم. وپدرم نیز در این راه مشوق من بود و مرا یاری می کرد. 

استاد عطار عشق وعلاقه‌ زیاد به آثار خطاطان قدیم داشت .

چنانچه یک خط چلیپا یا قرآن خطی یا کتاب خطی از یکی از استادان قدیم مثلا میر عماد حسنی یا میرعلی هروی ، یا خط شکسته درویش عبدالمجید طالقانی، میرعبدالرحمن و یا خط‌ نسخ  احمد نیریزی و دیگر استادان خط را اگر کسی نزد ایشان می آورد به هر قیمتی که می گفت می خرید.

 با وجود آنکه خودش در خانه خود انواع تابلو های خطاطی استادان و هنرمندان قدیم را جمع آوری کرده بود.

دکان عطاری پدرم همیشه میزبان هنرمندان ،نویسندگان،شاعران ،عالمان و هنردوستان آن زمان بود و شاگردان زیادی  داشت که به دکان می آمدند و سرمشق می گرفتند و آموزش می دیدند اگر کسی از دوستداران هنر خط تقاضای یک قطعه خط را می کرد با کمال خوشرویی می پذیرفت و به موقع برایش آماده می کرد اما هیچ موقع مزدی دریافت نمی کرد چنانچه کتیبه های مسجد جامع هرات و‌دیگر مساجد و جاهای دیگر را هیچ موقع پولی نمی گرفت و از هنر خود امرار معاش نمی کرد و تمام مخارج زندگی فقط از دکان عطاری تامین می شد. و چند سالی هم مدیریت موزیم هرات را به عهده داشت .

استاد عطار هیچ موقع در اتاق کار خود بیکار نمی نشست و همیشه مشغول نوشتن بود.

اتاق ایشان  از انواع تابلوهای بزرگ و کوچک از استادان قدیم و کارهای خودش مزین شده بود تا اینکه رژیم کمونیستی  سر کار آمد و مردم را زیر فشار آوردند و استاد عطار مجبور شد که به ایران مهاجرت نماید.

و چند سالی در بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی در مشهدمقدس مشغول کارهای خطاطی شد و چندین اثر با ارزش از خود به یادگار گذاشت.

استاد عطار قبل از مهاجرت به ایران تعداد زیادی از آثار و قطعات بزرگ و متوسط که در خانه هرات داشت و زحمات چندین ساله او بود به کتابخانه مسجد جامع هرات اهدا نمود به امید آن که در آنجا حفظ گردد و تعدادی از مرقعات و تابلوهای کوچک نزد ما برادرها موجود میباشد و یک تعداد کمی که در خانه هرات باقی مانده بود به سرقت رفت چون رژیم کمونیستی حاکم در آن زمان یک روز مردم شهر هرات را به استادیوم هرات جمع کرده بودند یک تعداد استفاده جو که شهر را خالی از مردم دیدند به خانه ها دستبرد زدند و خانه استاد عطار که کسی داخل خانه شان نبود، مورد دستبرد قرار گرفت. همان تعداد باقیمانده آثار و برخی وسایل خطاطی و مقداری از وسایل خانه به سرقت بردند. امیدوارم  روزی برسد که رسوا شوند.

 روحش شاد و خاطرش گرامی باد

بنا به تقاضای دوست عزیز و گرامی ام آقای محمد رفیع اصیل یوسفی خلاصه ای از خاطرات استاد عطار را یاد آوری کردم.

بهبود عطار 

شهر وان. کانادا

دوازدهم اردیبهشت یکهزار و چهارصد و پنج

 

 

13 می
۱ دیدگاه

معماى تصویرى شماره (۲)

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : چهارشنبه مؤرخ  ۲۳ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۳ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
———————————————————————————————————————–

با سپاس از همکار گرامی ما جناب انجنیر غلام جیلانی غیاثی

اینک معمای تصویری شماره (۲) را خدمت شما عزیزان

خواننده پیشکش می نماییم.

تمرین حافظه

معماى تصویرى شماره (۲)

راهنمای حل معماهای تصویری

در این گونه معماها، هر تصویر ممکن است بیش از یک نام داشته

باشد و یا با کلمه های مترادف شناخته شود. حل‌کننده باید یک

نام درست و مورد نظرِ تصویر را از میان کلمه های مشابه صرف

یکی را تشخیص دهد.
همچنان ممکن است بعضی نشانه‌ها، اشاره به بخشی از یک

شکل یا مفهوم ویژه داشته باشند، نه تمام تصویر. بنابراین

دقت در تعداد حروف، علامت‌های جمع و تفریق، و ارتباط

میان واژه‌ها، کلید اصلی حل معما است.
در این نوع معماها علامت « + » به معنی یکجا شدن حروف

یا واژه‌ها است و علامت « – » به معنی حذف یا تفریق

حروف می باشد.
تعداد اعداد زیر تصاویر، تعداد حروف کلمه و یا واژهٔ

مورد نظر را نشان می‌دهد.
همان طوریکه گفته شد، برای یک تصویر چند نام یا مترادف

وجود دارد، اما تنها یکی از آن‌ها پاسخ را درست می‌سازد.

مثلأ در یک قسمت معما، تصویر « دروازه » آمده است،

در حل معما امکان دارد از کلمه های مترادف آن که

« در» و یا « باب » هم می باشد استفاده شده باشد.
هدف این معماها، تقویت دقت، حافظهٔ کلماتی، و

قدرت اندیشه و ابتکار حل‌کننده است.

 

 

 

حالا از راست به چپ ، حروف اسماى اشکال را به ترتیب با حروف مفرد وجداگانه با هم جمع و تفریق نمایید.

 جمع حروف باقى مانده یک کلمه ارزشمند می باشد که جواب معما است. 

 

پاسخ معما در هفته آینده . . .

13 می
۱ دیدگاه

نورم‌ها و ارزش‌های اجتماعی

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : چهارشنبه مؤرخ  ۲۳ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۳ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
———————————————————————————————————————–

نورم‌ها و ارزش‌های اجتماعی

 این مقاله نخستین‌بار در اوایل ماه می سال ۲۰۱۷ میلادی، در رسانه‌های اجتماعی و شماری از مطبوعات چاپی داخل کشور منتشر گردیده بود. اکنون، با گذشت چندین سال و با توجه به تداوم بحران‌های سیاسی، اجتماعی و ارزشی در جامعۀ ما، نگارنده لازم دانست تا متن آن را با اندکی تصحیح، ویرایش و تکمیل، بار دیگر در اختیار خوانندگان قرار دهد. باور بر این است که مباحث مطرح‌شده در این نوشته، نه‌تنها اهمیت و تازگی خویش را از دست نداده، بلکه در شرایط کنونی کشور، بیش از گذشته قابل تأمل و بحث می‌باشد.

جامعۀ انسانی در هر مرحلۀ رشد تاریخی و تکامل خویش، دارای مجموعه‌ای از ارزش‌ها، نورم‌ها و قواعدی است که حیات اجتماعی را تنظیم و استمرار آن را تضمین می‌کند. بدون موجودیت و رعایت چنین اصولی، نظم رفتارهای روزمره، مناسبات اجتماعی و روابط میان افراد دچار آشفتگی می‌شود و جامعه به سوی بی‌ثباتی و هرج‌ومرج سوق می‌یابد.

هرگاه جامعۀ معینی مورد مطالعه قرار گیرد، مشاهده می‌شود که افراد آن، با وجود تفاوت در شیوه‌های زندگی، سلیقه‌ها و رفتارهای فردی، در بسیاری از نگرش‌ها، ارزش‌های بنیادی و طرز برخوردهای اساسی با یکدیگر مشابهت‌های گسترده دارند. همین اشتراکات، شالودۀ همزیستی اجتماعی و نظم جمعی را شکل می‌دهد.

بخش بزرگی از این ارزش‌ها و نورم‌ها از وجدان اخلاقی، سنت‌های تاریخی، عادات اجتماعی و تجربۀ زندگی مردم سرچشمه می‌گیرد. این اصول الزاماً در قوانین رسمی یا کتاب‌های مدون درج نشده‌اند و ضمانت اجرایی دولتی نیز ندارند، اما افراد جامعه خود را در برابر رعایت آن‌ها مسئول و متعهد احساس می‌کنند. هر جامعه، متناسب با شرایط تاریخی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی خویش، نظام ارزشی ویژه‌ای می‌آفریند که می‌تواند با ارزش‌های جوامع دیگر تفاوت داشته باشد.

ارزش‌ها و نورم‌های اجتماعی، همچون دیگر پدیده‌های جامعۀ انسانی، ثابت و تغییرناپذیر نیستند؛ بلکه پیوسته در معرض تحول و تکامل قرار دارند. تغییرات اقتصادی، دگرگونی در مناسبات تولیدی، رشد دانش و تحول نیازهای اجتماعی می‌تواند ساختار اخلاقی و ارزشی جامعه را نیز دگرگون سازد. از همین‌رو، اگر به یک ارزش اجتماعی حیثیت حقیقتی مطلق، جاودانه و غیرقابل تغییر داده شود، آن ارزش رنگ جزم‌اندیشی و ایدیولوژیک به خود می‌گیرد و ممکن است به مانعی در برابر تحول و پیشرفت جامعه بدل گردد.

ارزش‌ها را می‌توان به‌گونه‌ای کلی به ارزش‌های مادی و معنوی تقسیم کرد. هر یک از این دو حوزه دارای شاخه‌ها و زیرمجموعه‌های گوناگون است. در زندگی فردی و جمعی انسان‌ها، همۀ ارزش‌ها از اهمیت یکسان برخوردار نیستند؛ برخی در ذهن و وجدان جامعه جایگاه برجسته‌تر و اثرگذاری عمیق‌تری دارند. تنظیم و اولویت‌بندی این ارزش‌ها، آن چیزی را شکل می‌دهد که از آن به‌عنوان «هیرارشی ارزش‌ها» یاد می‌شود.

شناخت هیرارشی ارزش‌ها برای نیروهای ترقی‌خواه، عدالت‌طلب و تحول‌گرا اهمیت حیاتی دارد؛ زیرا موفقیت هر برنامۀ سیاسی و اجتماعی وابسته به میزان هماهنگی آن با ارزش‌های ریشه‌دار و مؤثر در ذهن جامعه است. بدون درک درست از ساختار ارزشی جامعه، فعالیت‌های سیاسی ممکن است پراکنده، ناسنجیده و حتی دارای نتایج معکوس باشد.

مفهوم «ارزش» در فلسفه، جامعه‌شناسی، اقتصاد، روان‌شناسی، دین و اخلاق، معانی و برداشت‌های متفاوتی دارد؛ اما در تمامی این حوزه‌ها، ارزش به آنچه مطلوب، شایسته، پرارج و برازنده برای انسان تلقی می‌شود اشاره دارد. انسان‌ها برای دستیابی به چنین ارزش‌هایی تلاش می‌کنند تا کیفیت زندگی مادی و معنوی خویش را ارتقا دهند، رضایت درونی و کرامت انسانی خود را حفظ کنند و به احساس معنا و آرامش دست یابند.

ارزش‌های اجتماعی، نحوۀ حضور انسان در جامعه، طرز برخورد او با دیگران، نوع روابط اجتماعی، شیوه‌های رفتاری و حتی کیفیت زندگی روحی و روانی افراد را شکل می‌دهد. از همین‌رو، سلامت و پویایی هر جامعه تا حد زیادی وابسته به استحکام نظام ارزشی آن است.

در میان ارزش‌های اجتماعی، بخشی از آن‌ها دارای ماهیت عام و فراگیر بشری‌اند و مورد پذیرش اکثریت ملت‌ها و فرهنگ‌های جهان قرار گرفته‌اند. این ارزش‌ها که از آن‌ها به‌عنوان «ارزش‌های عمومی بشری» یاد می‌شود، حاصل تجربۀ مشترک تاریخی انسان‌ها در مبارزه برای کرامت، آزادی، عدالت و صلح است. بسیاری از این اصول در اعلامیۀ جهانی حقوق بشر و سایر اسناد معتبر بین‌المللی انعکاس یافته و به معیارهای پذیرفته‌شدۀ جهانی بدل شده‌اند.

از جملۀ مهم‌ترین ارزش‌های عمومی بشری می‌توان به صلح، آزادی، عدالت اجتماعی، حقوق بشر، دموکراسی، برابری، دولت قانون‌مدار، احترام به کرامت انسان، تحمل‌پذیری در برابر تفاوت‌های فکری و عقیدتی، همبستگی اجتماعی، احترام به باورهای دینی دیگران و پذیرش تنوع فرهنگی اشاره کرد. رعایت و گسترش این ارزش‌ها، زمینۀ تأمین نظم اجتماعی، ثبات سیاسی، همزیستی مسالمت‌آمیز و پیشرفت انسانی را فراهم می‌سازد.

جامعه‌ای که بر بنیاد چنین ارزش‌هایی استوار گردد، می‌تواند به سوی صلح پایدار، عدالت اجتماعی و توسعۀ متوازن حرکت کند. از همین‌رو، مبارزه برای تحقق و نهادینه‌سازی این ارزش‌ها، نه یک انتخاب سیاسی، بلکه ضرورتی تاریخی و انسانی است.

متأسفانه در شرایط کنونی کشور ما، در نتیجۀ حاکمیت جنگ، فساد، انحصارطلبی و مداخلات بیرونی، بذر نفاق قومی، زبانی، مذهبی، سمتی و جنسیتی بیش از هر زمان دیگر در جامعۀ ما پراکنده شده است. این وضعیت، کشور را به سوی تفرقه، عقب‌ماندگی و بحران‌های پیهم سوق داده و فرصت‌های رشد و ثبات را از مردم ما گرفته است.

در چنین شرایطی، تحقق ارزش‌های انسانی و عدالت‌محور به سود آن گروه‌هایی نیست که در سایۀ جنگ، فساد، غصب دارایی‌های عامه، سوءاستفاده از قدرت و وابستگی به منابع خارجی به ثروت و نفوذ دست یافته‌اند. این حلقات، منافع خویش را در ادامۀ بی‌ثباتی، ضعف دولت، تداوم بحران و محرومیت مردم جست‌وجو می‌کنند.

بسیاری از کسانی که در طول دهه‌های گذشته از جنگ و ویرانی سود برده‌اند، با سوءاستفاده از احساسات قومی، مذهبی و زبانی مردم، ثروت‌های هنگفت اندوخته و ساختارهای اقتصادی و سیاسی کشور را در جهت منافع شخصی و گروهی خویش به کار گرفته‌اند. آنان از صلح واقعی، عدالت اجتماعی و حاکمیت قانون هراس دارند؛ زیرا تأمین ثبات و شفافیت، زمینۀ تداوم امتیازات نامشروع‌شان را از میان می‌برد.

از همین‌رو، نیروهای وابسته به فساد، مافیا، جنگ‌سالاری و افراط‌گرایی همواره می‌کوشند ذهن مردم را از مطالبات اصلی چون عدالت اجتماعی، توسعۀ ملی، رفاه عمومی و حقوق شهروندی منحرف ساخته و آن را به سوی اختلافات قومی، مذهبی، زبانی و جنسیتی سوق دهند. آنان برای حفظ قدرت و منافع خویش، از تعصب، ترس، خشونت، تبلیغات گمراه‌کننده و سوءاستفاده از باورهای مردم بهره می‌گیرند.

در این میان، برخی افراد و گروه‌ها بدون آنکه نمایندگی واقعی مردم را داشته باشند، خود را به‌عنوان رهبران قومی، مذهبی یا منطقه‌ای بر جامعه تحمیل کرده‌اند و از درد و رنج مردم به‌عنوان ابزار معامله و تجارت سیاسی استفاده می‌کنند. این‌گونه جریان‌ها نه‌تنها در پی حل مشکلات کشور نیستند، بلکه ادامۀ بحران و تفرقه را وسیله‌ای برای بقای سیاسی و اقتصادی خویش می‌دانند.

جامعۀ ما بیش از هر زمان دیگر نیازمند ظهور و تقویت نیروهای آگاه، مترقی، عدالت‌خواه و ملی است؛ نیروهایی که بتوانند فراتر از تعصبات قومی و مذهبی، برای ایجاد یک جامعۀ دموکراتیک، قانون‌مدار، عادلانه و متکی بر ارادۀ مردم مبارزه کنند.

ایجاد یک جنبش گستردۀ مردمی و عدالت‌محور، ضرورتی عاجل و تاریخی برای افغانستان امروز است؛ جنبشی که بتواند نیروهای زحمتکش، جوانان، زنان، روشنفکران و همۀ اقشار محروم جامعه را حول ارزش‌های مشترک انسانی و ملی بسیج کند و راه را برای صلح پایدار، عدالت اجتماعی و بازسازی کشور هموار سازد.

نیروهای ترقی‌خواه و تحول‌طلب نباید در دام مصلحت‌گرایی‌های زیان‌بار، سازش‌های بی‌اصول و تسلیم در برابر ساختارهای فاسد گرفتار شوند. تجربۀ تاریخ نشان داده است که هیچ جامعۀ عقب‌مانده‌ای بدون مبارزۀ آگاهانه، سازمان‌یافته و مبتنی بر آرمان‌های انسانی به آزادی، عدالت و پیشرفت دست نیافته است.

افغانستان امروز بیش از هر زمان دیگر به یک فرهنگ سیاسی نوین، دموکراتیک و مدنی نیاز دارد؛ فرهنگی که در آن انسان، آزادی، عدالت، قانون و کرامت بشری در محور سیاست قرار گیرد، نه قوم، تعصب، خشونت و منفعت‌طلبی.

زمان در انتظار هیچ ملت و جامعه‌ای متوقف نمی‌ماند. تحولات سیاسی و اجتماعی با سرعتی شتابان در حال وقوع است و فرصت‌های تاریخی یکی پس از دیگری از دست می‌رود. مردم افغانستان، به‌ویژه زحمتکشان و نسل جوان، نباید چشم‌انتظار نیرویی معجزه‌آسا از بیرون باشند و یا امید خویش را به قدرت‌هایی ببندند که خود بخشی از بحران‌اند.

ما نباید از نیروهای ظلم، فساد و جنگ انتظار شفقت و اصلاح داشته باشیم؛ همان‌گونه که نمی‌توان آینده‌ای روشن را بر بنیاد ساختارهای پوسیده و ناکارآمد گذشته بنا کرد. ضرورت آن احساس می‌شود که با اتکا به آگاهی، ارادۀ جمعی، دانش، تعهد و نیروی نسل جوان، بنیادهای یک جامعۀ مدرن، عادلانه و مردم‌سالار را پی‌ریزی کنیم.

امروز زمان آن فرارسیده است که نیروهای متعهد به عدالت، ترقی و آزادی، با شهامت و مسئولیت تاریخی وارد میدان عمل شوند، برای دفاع از منافع مردم سازمان یابند و برای ساختن افغانستانی آزاد، آباد، صلح‌آمیز و متکی بر ارزش‌های انسانی مبارزۀ آگاهانه و پایدار را پیش ببرند.

نورمحمد غفوری

۵ می ۲۰۱۷

 

12 می
۱ دیدگاه

من که ره بردم به گنج حسن بی پایان دوست …

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : سه شنبه مؤرخ  ۲۲ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۲ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
———————————————————————————————————————-

من که ره بردم به گنج حسن بی پایان دوست …

 

 

دکتور عبدالغفور آرزو :

نمی دانم چه سالی بود، با روانشاد استاد عبدالکریم تمنا به منزل شادروان استاد محمدعلی عطار هروی (مشهد، عدل خمینی) رفتیم. دوستی استاد عطار و استاد تمنا چنان صمیمی، گرم و خودمانی بود که فقط در دیدار عارفان می‌توان یافت. وارستگی در نگاه دو استاد موج می‌زد و مرور خاطرات لبخند را بر لبان شان جاری می‌ساخت. با ذکر نام هرات می‌گریستند. گاه بغض سنگین بر گلو گره ایجاد می‌کرد و سکوت دردناک خیمه می‌زد. 

آن روز استاد عطار در منزلش تنها بود. من به کمک استاد شتافتم و چای آماده کردیم. با گذاشتن پتنوس بر روی میز، استاد عطار گفت: آقای تمنا ! یک زن به هزاران قران می‌ارزد. استاد تمنا لبخند زد و به من گفت: استاد عطار چنان غرق هنر است که اصلا به واحد پول کشور توجه ندارد. گفتم شاید استاد با واحد پول کشور میانه‌ای ندارد. استاد تمنا لبخند زد و‌ گفت: من و استاد به این کوچه باغ ها نیستیم ! استاد عطار دست من را فشرد و گفت: آقای تمنا راست میگه! سپس خاطره‌ای از جنگ مردم هرات با قجر (قاجاریه) گفت و پرسید: قجرها هرات ما را ویران کردند چرا پول قجری ارزش دارد؟

خلاصه دیداری بود سرشار از عشق، هنر و وارستگی.

شوربختانه گرفتاری‌های آوارگی سبب گردید تا بار دوم استاد عطار را زیارت نکنم. حسرتی است که در گفت ناید. 

استاد عطار پس از چند سال جان به جهان‌آفرین سپرد. فرزند ارشد استاد عطار،  محمود جان گ، جمع اندکی از فرهیختگان مقیم مشهد را دعوت کرد تا در زمینهٔ خاک‌سپاری پدر بزرگوارش مشورت بدهند. از حدود ده نفری که در این نشست حضور داشت، هشت نفر اصرار مان بر انتقال پیکر استاد عطار به هرات بود. من گفتم: اگر پیکر مبارک استاد عطار در «سیدمختار» در کنار مرقد استاد بهزاد دفن شود، بر عزت و عظمت هنر در هرات می‌افزاید. می‌توان در کنار آرامگاه استاد کارگاه خطاطی و نمایشگاه خط ساخت. من گریه‌های استاد عطار را به یاد هرات دیده ام. می‌گفت هرات جان و‌ می‌گریست. پیکرش را غریب نسازید. 

استاد نجیب مایل هروی – که عمرش زیاد باد- گفت: خانوادهٔ استاد عطار می‌خواهند در جوار امام هشتم دفن شود. باید به خواست خانوادهٔ مرحوم احترام گذاشته شود. من گفتم: حضرت پیامبر«ص» می‌فرماید که زمین مسجد خداست. اما مهم این است که آرامگاه مرحوم استاد بر زادگاهش عزت می‌بخشد و هنر خط را رونق می‌دهد .

با آن‌که محمود جان عطار می‌خواست پیکر پدر مرحومش به هرات برده شود، ارادت خانواده بر ارادهٔ عقلانی غلبه کرد و‌ پیکر هراتی‌زادهٔ هنرمند و‌ عاشق هرات در گورستان زیر زمینی امام رضا (ع) دفن شد و خاک گمنامی بر آرامگاه استاد عطار هروی  چونان استاد محمد رضا مایل هروی  ریخته شد. آن روز برای من روز دردناکی بود.  

بعد از کفن و دفن استاد مرحوم، به محمود جان عطار هروی پیشنهاد دادم: حالا که خواست خانواده برآورده شد، عظام رمیم استاد را به هرات انتقال می‌دهیم. محمود جان موافق بود و زمینهٔ انتقال مساعد، اما… بگذار این سخن در پرده بماند.

12 می
۱ دیدگاه

روز مادر خجسته باد

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : سه شنبه مؤرخ  ۲۲ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۲ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
———————————————————————————————————————-

روز مادر خجسته باد

چشم و چراغ خانه، لطف خداست مادر

 راز  سپید  بختی  در جان  ماست مادر

 در لحظه‌های اندوه، با  ما بود همیشه

با مهر و اشک و لبخند، همراز ماست مادر

 هر زخم را به لبخند، مرهم نهد به یک دم

بر درد های مایان، هردم دواست مادر

 بوی بهشت دارد، نامش  به لب بیارم

 زان رو که در دو عالم  گرانبهاست مادر

 هرجا زمین بخوردم دستم  گرفت با مهر

 آیینه ی صفایش، بس  قد نماست مادر

 دست نوازشی را کز وی نشانه در اوست

 سر چشمه محبت صدق و صفاست مادر

 در غیبت حضورش  کاشانه گور تار است

 شام امید م ا را  صبح  دعاست مادر

 جنت به زیر پایش، از گفته‌ی نبی است

 زیرا کلید رحمت، از   ابتدا ست مادر

 هر شب چراغ خانه  از روی او منور

خورشید پُر فروغِ اندر سماست مادر

 آن کس که قدر اورا از دل شناخت حقا

یابد رضای حق را، چون آشناست مادر

 در سایه اش بیابی، آرامشِ دل و جان

 تسکین جان خسته، اندر شماست مادر

 گر گوهرِ بجویی، در گنج مهر او جوی

 در کعبه گاه دل‌ها، فرمانرواست مادر

 موجود با عطوفت، آموزگار بی مثل

 مخزنِ مهر و الفت، کان حیاست مادر

گفت «انوری» اگرچه شمهٔ وصف او را

در جاده‌های الفت، بی‌انتهاست مادر

 انوری فکری

 

12 می
۱ دیدگاه

 دورویی

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : سه شنبه مؤرخ  ۲۲ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۲ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
———————————————————————————————————————-

              دورویی

                  ۱۳۱ الف

 پرده  پایین میشود  یاریم ما

 پرده   بالا  رفت    آزاریم   ما

 پرده پایین میشود گل دسته ایم

 پرده  بالا  می رود خاریم  ما

 پرده پایین میشود  کوه  بلند

 پرده  بالا  رفت  همواریم  ما

پرده پایین میشود بس راز دار

پرده  بالا ،  پرده   برداریم  ما

پرده پایین میشود سر در کفیم

پرده  بالا  رفت   سرداریم ما

 پرده پایین میشود بس مهربان

پرده   بالا   رفت   بیزاریم  ما

 پرده برداریم  گر از روی خود

عیب   بر   آیینه   بگذاریم  ما

     شکیبا شمیم (رستمی)

          ۱۴ جنوری ۲۰۱۸

12 می
۱ دیدگاه

بد بیار

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : سه شنبه مؤرخ  ۲۲ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۲ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
———————————————————————————————————————-

بد بیار

 یارب  نکردی  رحم  به  این زندگانیم!

آخر چرا به حسرت  و  غمها نشاندیم

 من زارم و شکسته  دل و بینوا شدم

رحمی  نما  به  حال   من  و  بینواییم

 بار فراق دوست بود بر دوشم مدام

حسرت  برم  دلا  به   این   بردبارییم

 صبر هم به سر رسد نما اندکی نظر

 بنگر   دمی   به   حال من و ناتوانیم

 درد   زمانه  دامن  من را گفته است

 کن یک نظر،نگاه به این بی گناهییم

 دردی بود به سینه نگویم به غیر تو

 از این   غم   مدام   بده  خود رهاییم

جورم مده زیاد، که نمانده به دل قرار

 آخر چه مانده از من و این بی قرارییم

 افتاده استامان“و نداند ز حال خود

 آگه نمی شود  کسی  از بد بیارییم

امان قناویزی

 

 

 

12 می
۱ دیدگاه

جوانِ وطن

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : سه شنبه مؤرخ  ۲۲ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۲ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
———————————————————————————————————————-

جوانِ وطن

ای بولهوس  تو  راه  وفا  را ز سر بگیر

هوشیار  باش  دامنِ  علم  و هنر بگیر

خواهی اگر شوی تو فلاطون این زمان

از بحر علم و فن  برو لعل  و  گهر بگیر

تاکی زنی تو بخیه به  مخیاط  دیگران

شرم است ای جوانِ وطن بال و پر بگیر

عمرت مکن عبث تو به لهو لعب هنوز

طرز کُهن  گزار  و  تو طرح  دیگر  بگیر

از عیش نوش و رقص تو صرف نظر نما

از باغ و راغِ  گلشن  عمرت  ثمر بگیر

روشن شود ز علم و هنر کاخ دولتت

از شعله های علم و تمدن شرر بگیر

حُبِّ وطن به سینه ی تو خنجری فتاد

این بیت  های  تلخ  مرا نیشکر بگیر

 شیخ مولوی خنجری 

 

 

 

12 می
۱ دیدگاه

همه جا دکان رنگ است . . .

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : سه شنبه مؤرخ  ۲۲ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۲ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
———————————————————————————————————————-

فرستنده : محترم داکتر علیشاه جوانشیرشاعر : زنده یاد رازق فانی

همه جا دکان رنگ است. . .

همه جا دکان  رنگ  است همه‌ رنگ می‌فروشد

دل من به شیشه سوزد همه‌سنگ می‌فروشد

به کرشمه   نگاهش   دل    ساده‌   لوح  ما   را

چه به ناز  می‌  رباید  چه  قشنگ   می‌فروشد

شرری بگیر و آتش  به جهان  بزن  تو ای آه…!

ز شراره‌ای که  هر شب  دل تنگ  می‌فروشد

به دکان  بخت مردم که  نشسته است یارب!

گل خنده   می‌ستاند  غم   جنگ   می‌فروشد

دل کس به کس نسوزد به محیط ما به حدی

که غزال  چوچه‌اش  را  به پلنگ  می‌فروشد

مدتی  است  کس  ندیده  گهری به  قُلزُم ما

که صدف هر آنچه دارد به نهنگ  می‌فروشد

ز تنور   طبع   فانی   تو   مجو    سرود   آرام

مطلب  گل از  دکانی  که تفنگ  می‌فروشد

زنده یاد رازق فانی

کابل –  ۱۳۲۲

 

11 می
۱ دیدگاه

محبتگاه عشق

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : دوشنبه مؤرخ  ۲۱ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۱ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
———————————————————————————————————————-

محبتگاه عشق

زلف چین چین  دام صید و تیغ ابرو قاتل است

در شکار دل  بـه صد افسـون  ظالـم قابل است

قـصۀ چـوپان  و گرگ  و روسـتا را خاله گفت

بارۀ عشق  وصداقت  وصل دل  را حامل است

عـشـق، شـوق و جـذبـۀ  دیـدار  در دل پـرورد

درسر بازیگـران با عـشق ، لیکـن؛ نازل است

چینی فغـفور اگر بشکـست برش اش  می زنند

مر دل بشـکسـته را پیونـد کـردن  مشکل  است

بـا پــر امــوج تــوفـان دل  بــه دریـا  می زنــد

گـوهـر پـر قیمت کمیاب  دور از سـاحـل  است

عـشـق اگـر پــروانــۀ دل را  بـه  پــرواز آورد

تا قیامت گـرد شـمع حـسن رقـص  بسمل است

سـرمـه در چشـم خماریـن تا که  بازی می کند

وای در چـشـم دل هـجــران ســوز  فلفـل است

گـر درون خــانــه  از اســرار دل  خـالـی بُــوَد

گـرد سنگ و چـوب  گـردیدن  دور باطل است

عـشـق را کالای  بـازار تـجـــارت کــرده انــد

هر طرف سوداگرانی  چـون ربـات ناقل است

حـسـن زیـبـا را بـه آرایـش  نـبــاشـد احـتـیــاج

این همه اقـلام مصنـوعی بـرای حـاصل است

هوش مصنوعی چه پیغامی به دل ها می دهد

آنکه بی احساس عشق و مهردل درمحفل است

بـوی عـشـق و هـمـدلی از گل بیامـوزد چـمن

نیش خـار از شـور بلبل جلـوۀ گل غافـل است

عـشـق لیلی را ز چشـم  خـسـتۀ مجنون بخوان

در دل دیـوانـه یک دنـیــا  جـنـون عاقـل است

یادگار سعدی و فردوسی و حافظ خوش است

نغـمه هـای رودکی تصویـر شـعـر بیدل  است

دل محبتگاه عـشـق و مکتب عهـد  و وفـاسـت

درس و تعـلـیم دل پاکـیـزه  وصل کامـل است

رسول پویان

۱۰ می ۲۰۲۶

11 می
۱ دیدگاه

پرستویِ  مهاجر

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : دوشنبه مؤرخ  ۲۱ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۱ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
———————————————————————————————————————-

پرستویِ  مهاجر

پرستویِ  مهاجرم ،  شکسته   در   سفرم

نه بام مانده به یادم ، نه سایه‌ای به سرم

وطن! به نامِ تو هر شب گریسته‌ست دلم

که بی‌تو خسته‌ ترین واژهٔ های بحر و برم

غبارِ   حسرتِ    دیدارِ   کوچه‌ هایِ  تو باز

نشسته   در   نفسِ  خستهٔ  دلِ  و جگرم

نه آسمانِ تو دارم ، نه  این دیار مراست

میانِ  بود و نبودن ، چو شام بی سحرم 

به هر کجا  که روم ، ردِّ  پایِ  غربتِِ  من

گمان مبر که  ز اندوهِ  خویش  بی‌ خبرم

دلم پر است  ز شب‌ هایِ  سردِ  تنهایی

چو شمعِ سوخته می‌سوزم و چنین گذرم

کجاست لحظهٔ برگشت؟  ای امیدِ بعید

که سال‌هاست  در این  انتظارِ  دربدرم

بشد  پرندهٔ  بی‌ آشیان   « سهیلا »یی

که از تمامِ جهان مانده یک نفس به برم

 سهیلا ضیایی

 

 

 

 

11 می
۱ دیدگاه

مادر

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : دوشنبه مؤرخ  ۲۱ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۱ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
———————————————————————————————————————-

مادر

در جهان  موجود  با  مهر  و شفقت مادر است

مظهر لطف و صفا و رافت عطوفت مادر است

نُه مهی  در  بطن  خویشت  با   تحمل  پرورید

کانِ  صبر  و  بردباری   و   متانت   مادر  است

تا تمام شب تو خُستی راحت  و  آسوده حال

آنکه ناید خواب در چشمش ز زحمت مادر است

کودکش  با  شیره‌ی  جان  پرورد سازد بزرگ

درخور  تمجید  و تحسین و محبت مادر است

نام   نیکویش   به نزد    بخردان   بی  گفتگو

لایق تحسین ستایش ها و مدهت مادر است

احترام  او   عمیق   و  حرمتش  باشد  رفیع

دایما شایسته‌ی  تمجید و  عزت مادر است

محمد اسحاق ثنا

۱۰ می ۲۰۲۶

ونکوور – کانادا

 

10 می
۳دیدگاه

سحرگه آدینه

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : یکشنبه مؤرخ  ۲۰ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۰ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
———————————————————————————————————————-

سحرگه آدینه

ز اشک دیده ى جان شویم این “غبار تنم”

همان دمى که  ز هجر تو “پرده بر فگنم” 

مرا و  صد  چو  مرا با تو کار هاست رسا

از آن   زکجروىِ   بخت   کوته   دم   نزنم

بیا و  این   دل  بیچاره   ر ا  تو  چاره  نما

که تا توان  بوَدم دل ز کس نمى شکنم

نسیمى   تازه   ز کویت نما روانه به ناز

درین   سحرگه   آدینه  زنده  کن تو تنم

که بى بهار رخت جان دل چه پاییزیست

کجایى   اى   گل   پر جلوه رونق چمنم

شیبا رحیمی

10 می
۳دیدگاه

کبر و غرور

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : یکشنبه مؤرخ  ۲۰ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۰ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
———————————————————————————————————————-

کبر و غرور

تو لافِ بی‌جا می‌زنی، خود را تو بالا می‌زنی

 از قهرِ طوفان بی‌خبر، در عمقِ دریا می‌زنی

 با موج اگر بازی کنی، ساحل زِ  دستت می‌رود

 بی‌کشتیِ عقل و خرد، دل را  به صحرا می‌زنی

 هر کس نداند قدرِ خویش، افتد  به دامِ  خویشتن

 آیینه را بشکسته‌ای، بر چهره سیما  می‌زنی

 آرام باش و راهِ حق، با صبر و  دانایی گزین

 چون تندبادی ناگهان، آتش به دنیا می‌زنی

 لافِ سلیمانی مزن، دنیا به کامِ  کس نشد

 با این همه کبر و غرور، سر بر ثریّا می‌زنی

 نیستی تو دانایِ جهان، تمثیلِ بوعلی مکن

 قارون نگردیدی هنوز، قصرِ کسرا می‌زنی

 دونالد ترامپِ بی‌حیا، آخر شوی پرت و فنا

 دعویِ فرعونی مکن، در نیل شنا می‌زنی

 با شعرِ تر گویم به تو گاه مختصر گویم به تو

 از جنگ و فتنه دست  بدار گه زورِ بی‌جا می‌زنی

 بشیر شیرین سخن

 

10 می
۳دیدگاه

حل جدول حروف متقاطع شماره (۹)

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : یکشنبه مؤرخ  ۲۰ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۰ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
———————————————————————————————————————-

با سپاس از همکار گرامی ما جناب انجنیر غیاثی عزیز

اینک حل جدول حروف متقاطع شماره (۹) را

خدمت شما عزیزان پیشکش می نماییم.

10 می
۱ دیدگاه

روز مادر مبارکباد

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : یکشنبه مؤرخ  ۲۰ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۱۰ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————–

 فرا رسیدن روز مادر  را به  همه مادران عزیز

و مهربان جهان بخصوص هموطنان گرامی ما

و  خاصتآ  همکاران  قلمی  سایت ۲۴ ساعت 

تبریک و تهنیت گفته و برای آنعده از مادران 

گرانقدری که از میان ما رفتند منجمله

مادر عزیز و گرامی ما بهشت

برین را تمنا داریم.

با عرض حرمت

مسئولین سایت ۲۴ ساعت

محمد مهدی بشیر 

هالند

و

قیوم بشیر هروی

ملبورن – آسترالیا

 

09 می
۱ دیدگاه

اشک و خون

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : شنبه مؤرخ  ۱۹ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۹ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
————————————————————————————————————–

     اشک و خون

بر حال  زار   ملت  افغان  گریستم

با خاطر حزین و  پریشان گریستم 

مرحم گزار زخم دل  بیکسی نبود

هرچند ابر  گونه  فراوان گریستم 

کردم نظربه هرطرفی جوش ناله بود

برگورلاله گون شهیدان گریستم 

خوناب شدروانه ز چشمم دریغ ودرد

لخت جگرگرفته بدامان گریستم 

جزاشک خون نداشت ثمرانقلاب ما

خون جگرزدیده ی گریان گریستم 

مجروح گشت سینه ی بی کینه ام زغم

زین داغ سینه سوز خروشان گریستم 

بستی اگردرون قفس بال وپر مرا

حسرت زده به گوشه ی   زندان  گریستم 

درشهرکس بناله ی  من ملتفت نشد

مجنون صفت بدشت وب یابان گریستم 

روح نشاط درتنِ من لحظ ی نبود

چون ابر هابه پیکربی جان گریستم 

دارو ندا دازپی درمان من طبیب

هرچند پیش اوپی  درمان گریستم 

غم پروراست خاطر ناشادمن « لبیب » 

شمعم که بر مزارغریبان گریستم 

          عبدالقیوم « لبیب »

       از مجموعه غوغای دل 

            ۱۵ / ۱ / ۱۳۷۶

08 می
۵دیدگاه

ترامپ یا گرباچوف امریکا

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : جمعه مؤرخ  ۱۸ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۸ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
—————————————————————————————————————–

ترامپ یا گرباچوف امریکا

رسید قدرت به  گرباچوف  دیگر

که سازد امریکا را خوار  وابتـر

نمـاید خانه جنگی ها به هـرسو

بسـازدچـنـدایـالـت را بـکـشــور

…..

ترامپ  لعنـتی  شاگـرد شـیطـان

تودائم بوده ای دشمن به اسلام

شب وروزت  بفکر قتلِ مظلوم

خـدایـت جا دهـد درقهـرنیـران

…..

تـرامــپ  بی خــدا  آمــد دوبــاره

بــه کــرسی شـرارت آشــکـــاره

شب وروزش بفکرکُشت وکُشتار

خــداونـدا! نگــونـش،ازطــیــاره

…..

ترامپ، حرست  ترا  دیوانه کرده

جنـونت از خـودت  بـیگـانـه  کرده

خدا راخواهم  آن روزی رسدزود

تـو بـا یـاران ،جهـنـم خـانه کـرده

…..

ترامپ بی حـیا درعـیش  و نوش است

بـرای قـتـل وغـارت  در خـروش است

بـه زعـمـش در حـیـات بـاشـدهـمـیـشه

 رسدروزی که درگورش خموش است

…..

خدایا  ملت  مظـلــوم  ایــران

نمائی  کامیاب  ازشرّ شیطان

نمائی  دشمنان   مسلمین  را

همه محشوربا شمرویزیدان

پوهنوال داکتراسدالله حیدری

۷ می ۲۰۲۶

سیدنی – آسترالیا

08 می
۲دیدگاه

گفتگویی با بیدل شناس نام آشنا ورئیس انجمن کلتوری مولانا و بیدل در کشور شاهی ناروی

(هجدهمین سال نشراتی )
تاریخ نشر : جمعه مؤرخ  ۱۸ ثور ( اردیبهشت ) ۱۴۰۵ خورشیدی  – ۸ می ۲۰۲۶ میلادی   ملبورن  استرالیا
—————————————————————————————————————–

در ادامهِ گفتگو  با همکاران قلمی سایت ۲۴ ساعت

اینک صحبتی داریم با محترم استاد محمد ابراهیم زرغون،

رئیس انجمن کلتوری مولانا و بیدل دز کشور شاهی ناروی

و یکتن از بیدل شناسان نام آشنای کشور  ما که خدمت

خوانندگان گرامی پیشکش میگردد.

 پرسش :

جناب استاد زرغون گرامی با سپاس و امتنان از همکاری های قلمی شما میخواهم در نخست خود را برای خوانندگان محترم سایت ۲۴ ساعت معرفی کنید و بفرمایید دارای چند فرزند می باشید ؟

پاسخ :

با اظهار امتنان از لطف و محبت شما شاعر دلها قیوم جان بشیر  هروی گرامی ،..

اسم من محمد ابراهیم تخلص زرغون ولد مرحوم عبدالفتاح و هفتاد و پنج سال قبل در ولایت باستانی کندز در یک سحرگاه ماه جدی ۱۳۳۰ هجری شمسی برابر با ۱۹۵۰ میلادی چشم به جهان گشودم .

پدر مرحومم  مرزا عبدالفتاح زمیندار و دهقان پیشه ولی  از شایقین و دوستدار همه شاعران و بیشتر علاقمند حضرت ابوالمعانی مرزا عبدالقادر بیدل رح بودند که در کتابچهء رنگ رفتهء خود اکثر تک بیت ها و ابیات ابوالمعانی بیدل را متبرکاً نوشته و در سخن ها و نصایح خود به فرزندان از آن ابیات استفاده می‌نمودند.

در مورد بخش دوم سؤال شما باید بگویم شکر پروردگار عالمیان نهُ فرزند دارم.

 پرسش :

لطف نموده در مورد کار و فعالیت های قبلی تان در افغانستان قدری روشنی انداخته و همچنین بفرمایید در حال حاضر مصروف چه فعالیت ها می باشید؟

پاسخ :

احترامانه عرض میکنم اینکه : قبلاً در افغانستان و حتی بیرون از وطن علی الرغم دیگر شاعران و نویسندگان من شغل آزاد داشتم یعنی تجارت و دکانداری  و مدت ده سال می شود که بازنشسته و متقاعد هستم و فقط می سرایم و می نویسم.

 پرسش :

علت ترک وطن و پیوستن به خیل مهاجرین چه بوده و در کدام سال ناگزیر به ترک وطن شدید و در حال حاضر در کدام کشور زندگی می کنید؟

پاسخ :

.چون ولایت کندز هم مرز با تاجکستان است ، من سالها در جمهوری تاجکستان و آسیای میانه مشغول تجارت و رفت و آمد بودم . با روی کار آمدن دور اول امارت اسلامی همراه خانواده به تاجکستان مهاجر شدیم .

آنها فقط افغانها بودند ، چون من آنجا قبلاً با بزرگان وزارت تجارت و وزارت فرهنگ شناخت و دوستانی داشتم عده ای از هموطنان مهاجر آنجا بدور من جمع و خواستند بشکل رسمی با اجازه نامه وزارت عدلیه تاجکستان اتحادیه مهاجرین را تأسیس و منحیث مسئول خدماتی را انجام دهم .

این خدمات شامل تأسیس لیسه عالی استقلال ، ایجاد کانون فرهنگی احمد ظاهر ، ایجاد شورای زنان مهاجر افغان و ساختن کلینیک در داخل مکتب لیسه و ثبت نام و اعطای کارت رسمی مهاجرت به همه هموطنان بخصوص هنرمندان که قبلاً از طرف پولیس و افراد قلدر اذیت می شدند .

اما پس از  آنکه رئیس جمهوری اسلامی افغانستان با کابینه اش به تاجکستان مهاجر شدند مرا احضار نموده و گفتند که نام مکتب ات را از استقلال به سامانی تبدیل کن ، ما معلمین ات را که ۲۸ نفر بودند ماهانه صد دالر معاش می دهیم در غیر آن مکتب را می بندیم . وقتی من جواب رد دادم از طریق سفارت دولت اسلامی در جمهوری تاجکستان مکتوبی عنوانی وزارت خارجه و کاپی آنرا بوزارت امنیت فرستادند و در آن تذکر داده بودند که:

محمد ابراهیم زرغون از قوم پشتون  و نماینده تحریک طالبان می باشد که در جمهوری تاجکستان فعالیت سیاسی دارد و بدین ترتیب یک مهر تند و بد و سختی را که هیچ بمن نمی چسپید ، بر چسب زدند و باز مرا در سفارت احضار کردند و مکتوب ذیل را باین عنوان بمن سپردند :

محترم محمد ابراهیم زرغون رئیس اتحادیه مهاجرین ! سفارت دولت اسلامی افغانستان در دوشنبه بتاریخ ۱۶ فبروری سال ۲۰۰۱ مکتوبی را از وزارت خارجه جمهوری تاجکستان تحت شماره (۸۷۲) ۱/۱۲دریافت نموده که در آن درخواست خروج شما و فامیل تان را از قلمرو تاجکستان ظرف یک هفته نموده است .

بدینوسیله سفارت دولت اسلامی در دوشنبه مفاد آنرا بشما ابلاغ مینماید .

مکتوب سفارت دولت اسلامی افغانستان در دوشنبه با مهر  و امضای شخص سفیر نه ، بلکه امضای معاون سفارت دکتور غلام محی الدین مهدی و آتشه نظامی افغانستان جنرال صالح ریگستانی بود.

ریگستانی شخصآ بمن زنگ زد و تلفونی چنین گفت:

 تو زرغون هستی و پشتون و همه پشتون ها طالب هستند ، گوشت ترا با انبور می کَنمَ . من برایش احترامانه گفتم که زبان مادری من فارسی است و تمام اشعارم بزبان فارسی دری می باشد.

 یک هفته مهلت دادند و سه روز نگذشته بود که شب پانزده نفر مسلح منزل مرا محاصره و مرا بوزارت امنیت دولتی تاجکستان بردند و شبانه از من تحقیق میکردند و می گفتند چنین بگو اعتراف بکن و چنان بگو.

 بهر صورت روز و شب های بسیار بدی بود تا آنکه خالق بی‌چون و بی نیاز بمن رحم کرد و نمایندگی ملل متحد یعنی اداره دفاع از حقوق مهاجران UNHCR از طریق وزارت خارجه خبر شد که مرا  بقتل می رسانند فوراً مداخله نموده ، مرا از وزارت امنیت به دفتر ملل متحد بسیار احترامانه انتقال دادند و نمایندگی ملل متحد در تاجکستان مکتوب شدید الحن فرستاد و خاطر نشان نمود که منبعد با رئس مهاجرین کار نداشته باشید ما او و فامیلش را بیکی از کشور های مهماندوست خواهیم فرستاد و به لطف پروردگار عالمیان (ج) بعنوان کیس خاص سیاسی و حالت اًضطراری کشور شاهی ناروی بمن و ۱۴ نفرخانواده ام  پاسپورت  و مبلغ ۵۴ هزار دالر هزینه بلیت های طیاره فرستاد که محترمانه به ناروی انتقال یافتیم . چون شما انگیزه سفر و مهاجرت را سوال کردید بیان نمودم وگرنه لزومی نداشت .

 پرسش :

در مورد سرودن شعر میخواهم بدانم که از کدام سال به سرودن شعر آغاز نمودید و در کدام قالب های شعری می سرایید؟

پاسخ :

در مورد این کمینه به عنوان شاعرباید بگویم هر چند که منِ ناتوان خود را شاعر بتمام معنا نمی دانم و تنها فریاد ها ، زجه ها و ناله های خود را در رابطه به وطن مالوف و عزیز و دردمند خود بعنوان یک آواره و مهاجر اجباری در قالب نظم گونه می سرایم و می نویسم و در قالب های غزل و مثنوی ، مخمس و مستزاد و قصیده های کوچک ، رباعیات و دو بیتی ها ، قطعه و تک بیت ها می باشد.

 پرسش :

طوریکه اطلاع دارم چندین اثر از شما تا بحال به زینت چاپ آراسته شده ، اگر لطف نموده بفرمایید که این آثار در چه موردی بوده و چند مجموعه شعر شامل آن میباشد؟ 

همچنین بفرمایید که چطور خوانندگان محترم میتوانند انها را بدست بیاورند؟

پاسخ :

بلی، شش اثر ناچیزم بنام (وطن نامه) که سه جلد در یک جلد اشعار میهنی ، حماسی ، عاشقانه ها و عارفانه ها را در قالب های غزل و مثنوی ، مخمس و مستزاد و قصیده های کوچک ، رباعیات و دو بیتی ها ، قطعه و تک بیت گونه ها را در هشتصد صفحه قبلاً بچاپ رسانده ام و همچنان دو کتاب در حوزه بیدل شناسی بنام های (بوزینهء که بودینه نیست) و شرح یک بیت ابوالمعانی بیدل رح و یک کتاب دیگر بنام نقد کتاب علامه اقبال لاهوری تحت عنوان (مطالعه‌ بیدل در پرتو اندیشه های برگسون) که در یک بیت حضرت ابوالمعانی بیدل رح قاطع و صریح به کفر گویی و منکر روز معاد و روز رستاخیز متهم ساخت بود ، نقد نمودم و مستند از گنجینه ها و آثار خود ابوالمعانی بیدل رد نموده و اتهامش را باطل ساختم . همچنان کتابی که انشاءالله دو ماه بعد به زیور چاپ مزین خواهد شد کتاب مهم و با ارزشی است بنام (بیدل فنای مطلق) ثمر هء هفت سال تحقیق مؤثق و زحمات شبا روزی ام بوده که به الهام و رهنمایی خود ابوالمعانی مرزا بیدل رح برشته تحریر درآورده شده و درین سه صدو وند سال هیچ شاعر و نویسندهء درین مورد سخن پردازی نکرده اند و جز مرحوم و مغفور قندی آغا که به شکل گذرا ارشادات پسندیده دارند .

چون من خادم خانقاه ابوالمعانی بیدل هستم هیچگاه آثار خود را بفروش نرسانده ام فقط خواستم که همه بخوانند و مستفید شوند و این کتاب‌ها را در کابل در انتشارات و کتابفروش داوود فیضی گذاشته ام که با کمین قلیل بدسترس علاقمندان قرار دهد ولی خداوند این کتابفروش ها را انصاف و هدایت نصیب فرماید حتی دوست نزدیک خود را فرستادم تا یکجلد تحفه بدهد بی انصاف از او پول مطالبه نموده .

حالا سه جلد کتاب زیر چاپ دارم :

۱ – ناله ها و زجه ها مجموعه شعری است.

۲ – سکته خوانی در شعر بیدل ، چهار سال تحقیق.

۳ – عجز در کلام بیدل و نفس در شعر بیدل در یکجلد.

۴ – (نعره های هایو هو) در مثنوی ، تحقیق در زمینه های تولد و زندگی خانوادگی پدر و مادر مولانای بزرگ بلخی از بلخ تا قونیه و تحقیق خاص در مورد مادر قهرمان وگرامی شان که در ولایت قهرمان ترکیه دفن هستند . همچنین تحقیق در مورد شیخ ضیاءالحق حسام الدین چلبی که در تحقیق خود او را ایجادگر و مؤسس و بنیان‌گذار مثنوی معنوی مولوی قلمداد نموده ام البته حضرت مولانا جلال‌الدین محمد بلخی ثم رومی صاحب مثنوی معنوی مولوی می باشد و مجموعه ای این تحقیق در قالب نظم سروده شده و البته با سه صدو پنجاه بیت باستقبال مثنوی،  در همان وزن مثنوی معنوی مولوی سروده ام و همچنان مخمس بر ۳۱ بند اول مثنوی که ۹۸ بیت می‌شود سروده ام که نیز درج این اثر خواهد بود ان شاءالله.

بنا به دعوت محترم عبدالرحمن نادر رئیس مرکز کلتوری فرهنگی حضرت مولانا جلال‌الدین محمد بلخی رومی ، بنمایندگی از مرکز کلتوری فرهنگی مولانا و بیدل در کشور شاهی ناروی اینجانب بعنوان مسئول این نهاد در عرُس هفتصدو پنجاه سالگی مولانای بزرگ بلخی شرکت نمودم که همه ویدیو های آن کنفرانس را از طریق فیسبوک نشر کردم

 پرسش :

تا جاییکه اطلاع دارم در سالهای گذشته شما محفل عرس حضرت ابوالمعانی بیدل را برگزار نمودید ، آیا این محافل همه ساله برگزار میشود یا خیر؟

پاسخ :

به این سوال شما احترامانه چنین جواب ارائه خواهم نمود : 

جناب شما که خود شاعر دلها و یکی از شخصیت های بیدل شناس آگاه و اندیشمند می باشید،  در جریان هستید که درین مدت ده سال این عاجز ناتوان از هزینهء بازنشستگی و تقاعد شخص خود همه ساله کنگره بین المللی محفل عرُس ابوالمعانی بیدل رح را با حمایت معنوی دوستداران ابوالمعانی بیدل و شاعران و نویسندگان ناروی  برگزار نمودم که تعدادی از بیدل دوستان و بیدل پژوهان از سایر کشور های اروپایی نیز  با وجود همه سنگ اندازی ها و مشگل تراشی های عده ای از باصطلاح روشنفکران متعصب ، متحسد ، بخیل و تاریک بین ، اشتراک نمودند. 

باری عده ای از این کور باطنانِ که می‌گویند: 

تو زرغون و پشتون هستی و پشتون ها همه طالب ، و تو را به بیدل چکار و برای مختل ساختن و هرج و مرج و خاموش کردن صدای ما ده نفر از جوانان خونگرم و نادان را با لباس جنگی نه لباس رسمی به محفل می فرستادند تا مجلس و محفل عارفانه را برهم بزنند ، چون ما هم تدابیر خود را از قبل گرفته بودیم و محفل نذرگونه ای عرُس ابوالمعانی بیدل رح را احترامانه برگزار نمودیم و انشاءالله تا وقتیکه حیات دارم از این خدمت افتخارانه دریغ نخواهم کرد :

دامانِ خاک ، خوابگه ای  ناز بیدل است

آغوش چرخ ،  شوخیِ انداز بیدل است 

شورِ جهاتِ گرَدِ  ، تک و  تاز بیدل است 

این هفت پرده ، پردهء از ساز بیدل است 

بر هر چه گوش می نهی، آواز بیدل است 

بیدل (رح)

مخمس بر یک بیت ناب و زیبای بیدل رح:

گر شوم عاشق به عالم، ز عاشقانِ بیدلم 

در  مسیرِ  معرفت ،  از  خادمانِ   بیدلم 

گرَدِ  بر جا مانده ای ،  از  کاروانِ  بیدلم 

“بی یقینی داشت عمری ، در گمانِ بیدلم 

عرش اگر باشم  ، زمین ِ  آسمانِ بیدلم

 پرسش :

شعر را چگونه تعریف میکنید و به نظر شما شاعر خوب کیست و از چه خصوصیاتی میتواند برخوردار باشید؟

پاسخ :

در مورد تعریف شعر سوال کردید ؟ اگر اجازه بفرمایید این سوال را مشترکاً از دو مَلکُ شعرا مرحوم مَلِکُ شعرا بهار و مرحوم مَلِکُ شعرا استاد خلیل الله خلیلی بزرگ می‌پرسیم که شعر چیست و شاعر خوب کدام است :

 

شعر دانی چیست ؟ مرواریدِ ،  از دریای عقل

شاعر آن افسونگرِ کاین طرفه مروارید سُفت

از  برای   آنکه   این  گوهر  ، فرا  چنگ    آورد

ماه ها  و  سال ها ،  شاعر  نیاسود  و نخفت

صنعت و وزن و قوافی است نظم و نیست شعر

ای بسا ناظم ، که نظمش نیست الی حرف مفت

شعر آن باشد ، که خیزد از دل و جوشد ز لب

باز در دل ها  نشیند ، هر  کجا  گوشِ شنفت

(مرحوم بهار)

شاعر آن  نبوّد که با  نیروی الفاظِ فصیح

ذره  را  خورشید  گوید  قطره  را دریا کند

گه ستاید آنکه را ،  شایستهء  نفرین بوّد

گه  فروتر ، از خودش را  بر  فلک بالا کند

شعر آهنگِ دل است و، نغمهء روحِ بشر

درنوای دل، جهان را عاشق و شیدا کند

این جهان باشد کتاب و عشق سرتاپای آن 

شاعر این الفاظ دلکش را ، بما معنا کند

( مرحوم استاد خلیلی بزرگ )

و من هم یک عرض عاجزانه دارم :

من کیم تا من بگویم شعر چیست ؟

شاعرِ  درد  آشنای ، شعر کیست ؟

قطره ام ، در   بحر  طوفانزای  شعر

ساغری نوشیدم  ، از  صهبای شعر

لیک   گویم   ،  از     زبانِ    بوالبشر

شعر  آهنگِ   دل   و   ،   روحِ   بشر

ساز  را  با  سوز  ،  یکجا   کرده اند

خون  دل   با  اشک  مأوا   کرده اند

این منم  ، من  ذره ای  زین  آفتاب

تا   بیارم  جملگی  ،   بر  تو   کتاب

گویمت از عشق و شعر ، افسانه ها

دلنشین  و   تابناک   ،   ترانه   ها

هر که سوزش بیشتر باشد عیان

ساز و   آهنگش   بوّد  بهتر ز جان

هر که در بندِ محبت عاشق است

پیروِ   اهلِ    وفا   را ، واثق است

واجب  التعظیم.  باشد این چنین

وز  کلامش  می   فشارد  انگبین

عشق اگر باشد حقیقیت محورند

با  کمال  و  با  جمال  ، دانشورند 

بلبلِ  داستان  سرای  شعر  ناب

حضرت مولای بلخ  است آنجناب 

رقص بسمل سازد آهنگش ز دل

در سماع   آرد   جهانِ خاک و گِل

شعر موزون نغمه ای جانپرور است

گوهرِ دریای  عقل و شهپر است

نغمه ی مطرب  بوّد آهنگ شعر

صنعت و وزن و قوافی ننگ شعر

آنچه خیزد از  دل و جوشد ز لب

باز  در  دل  ها  نشیند  بی تعَب

دامنِ   مقصود   اگر  آرد  به کف

زندگی  پرُ  فقر  دارد  با   شرف

شعرِ خوب و شاعرِ خوبان  حق

از  تخیل  گیرد  الهام   و   سبق

گر سراید  حمد  و شعر جانفزا 

می شود   مقبولِ   درگاهِ  خدا

نعت  وافر   ذکر  حق اندر بیان

سرخطِ  دیوان  بوّد بر  شاعران 

شعر خوب دارد پیامِ صلح و جان

در عواطف غطه ور باشد چنان

وزن اگر موزون  بوِد ، زیبا شود

عشق و امید و هوس یکجا شود

گفت پیغمبر ! چه دانی کعب را

از صنایع و  بدیع  ، این شب را

گفت، اگر گویم ز قرن ها این خبر

تا چه باشد لفظ و ، معنی را اثر

گو ! برایم یکدو  مصرع شعر اگر

تا ز ماضی حال  گردد ، با خبر

کعب الاخبار، مصرعهای  چند گفت

در سفر همراه بود و  ، دُرا سُفت

سورهء بودست به قرآنِ مجید

چون شعرا پیروِ، شیطان مزید

لیک غافل گر نشد از ذکر حق

در بهشت آسوده گردد زان ورق

در زبانم  روز  و شب  وِرد و ثنا

اسم رحمان راحتِ  جان است مرا

از رحیمش راحتی جویم به دل

از غفارش ، عفو خواهم رازِ کُل

تا که اعمال نامه ام بر دست راست

گر دهد یزدان به لطفش هم بجاست

تا ابد ( زرغون )، ثنای حق بِگو

شعر خوب گر می سرایی حق بِگو

 پرسش :

اشعار کدام شاعران را بیشتر می پسندید؟

پاسخ :

من اشعار همه شاعران اعم از متقدمین و متاخرین ،خاصتاً مولانای بزرگ بلخی ، لسان الغیب حافظ شیرازی ، رهی معیری ، استاد خلیلی بزرگ و خاص الخاص ابوالمعانی مرزا محمد عبدالقادر بیدل (رح) را بیشتر می پسندم و ناگفته نماند که اشعار  شما شاعر دلها قیوم  جان بشیر هروی را نیز می پسندم و  خود شما می دانید که این سخن از روی ریا نیست  .

 پرسش :

نظر تان در مورد سایت ۲۴ ساعت چیست و از کدام سال به همکاری آغاز نمودید:

پاسخ :

در مورد سایت ۲۴ ساعت باید بگویم  حقا وزین است و متین  که به همت فرهنگی با سابقه مهدی جان بشیر تأسیس گردیده و با همت هردو برادر سالهاست که به دور از هرگونه تبعیض به نشرات می پردازد .ولی آغاز همکاری من بر میگردد به سال ۲۰۱۵ که بدعوت شما قیوم جان بشیر  هروی آغاز یافت که ازین بابت سپاسگزارم از شما.

 پرسش :

برای جوانان هموطن ما که در دیار غربت زندگی می کنند چه توصیه های دارید؟

پاسخ :

پیام من بجوانان عزیز وطن آن است که زندگی را به غفلت سپری نکنند بخوانند و بدانند و بستیزند بقول شاعر :

حدیث بی خبران است “با زمانه بساز “

زمانه با  تو  نسازد  ، تو با زمانه ستیز .

نیمی از عمر من ، در کنجِ زندان، کوته قفلی ها، رنج ها و شکنجه ها  گذشت، نیم دیگر در فراق و سوز و هجران وطن ، اما با وجود همه دردها و غم ها،  هیچگاه دلسرد و مایوس و روی افتاده نشدم چونکه همیشه توکُل من برخدای رحمان جل مجدهُ بود و هست .

باعرض حرمت

محمد ابراهیم زرغون

مسئول انجمن کلتوری مولانا و بیدل

در کشور شاهی ناروی

بشیر هروی :

جناب استاد زرغون گرانقدر از اینکه به سؤالاتم پاسخ دادید از لطف  شما تشکر و قدردانی نموده ، سعادتمندی و طول عمر با برکت برایتان تمنا دارم.